
Əkin sahəsinin iqtisadi dəyərini müəyyən edən əsas amillərdən biri sabit su təminatıdır. Su mənbəyinə çıxışı olmayan və yalnız mövsümi yağışlardan asılı qalan torpaqda fermerin hansı məhsulu becərə biləcəyi və neçə dəfə məhsul götürə biləcəyi məhdudlaşır. Suvarma infrastrukturu qurulduqda isə eyni sahənin istehsal potensialı və təsərrüfat üçün iqtisadi əhəmiyyəti əhəmiyyətli dərəcədə yüksələ bilər.
FAO-nun aktual məlumatlarına görə, dünya əkin sahələrinin yalnız 23 faizi suvarma imkanına malik olsa da, həmin torpaqlar qlobal bitkiçilik məhsullarının dəyərinin 48 faizini yaradır. Suvarılan sahələrdə orta məhsuldarlıq yağışdan asılı ərazilərlə müqayisədə təxminən 76 faiz yüksəkdir. Bu göstəricilər suvarma imkanının torpağın real iqtisadi məhsuldarlığına necə böyük təsir etdiyini göstərir.
Güclü suvarma infrastrukturu fermerə məhsul çeşidini genişləndirmək imkanı da verir. Yalnız quraqlığa davamlı bitkilərlə məhdudlaşmaq əvəzinə, daha yüksək bazar dəyəri olan tərəvəz, meyvə və digər intensiv bitkiçilik istiqamətlərinə keçid mümkün ola bilər. Bu da hektardan əldə olunan gəlirin yüksəlməsinə və torpaqdan daha səmərəli iqtisadi istifadə edilməsinə şərait yaradır.
Lakin infrastrukturun olması onun avtomatik səmərəli işləməsi demək deyil. Kanalların, boru sistemlərinin, nasosların və paylayıcı qurğuların texniki vəziyyəti yaxşı olmadıqda su mənbədən tarlaya çatana qədər böyük itkilər yarana bilər. Buna görə yeni sistemlərin qurulması ilə yanaşı mövcud suvarma şəbəkələrinin yenilənməsi və düzgün idarə edilməsi də əkin sahəsinin real dəyərinə təsir göstərir.
Suvarma imkanları olan torpaqlar kənd təsərrüfatında investisiya baxımından da daha cəlbedici olur. Sabit su təminatı istehsalın proqnozlaşdırılmasını asanlaşdırır, məhsuldarlıq risklərini müəyyən qədər azaldır və fermerə uzunmüddətli plan qurmaq imkanı verir. Belə sahələrdə istixana, meyvə bağı, emal və saxlama kimi əlavə investisiyaların həyata keçirilməsi üçün də daha əlverişli baza yaranır.
Gələcəkdə torpaq dəyərinin qiymətləndirilməsində suya çıxış daha mühüm meyarlardan birinə çevriləcək. Xüsusilə iqlim dəyişikliklərinin su tələbatını artırdığı şəraitdə yalnız münbit torpaq kifayət etməyəcək, həmin torpağın etibarlı və səmərəli suvarma sisteminə qoşulması da əsas üstünlük sayılacaq. Buna görə suvarma infrastrukturu əkin sahəsinin yalnız məhsuldarlığını deyil, iqtisadi və investisiya dəyərini də artıran strateji amildir.







































