Güclü kənd təsərrüfatının ilk şərti sağlam və məhsuldar torpaqdır. Torpaq bitkiləri yalnız fiziki olaraq saxlamır, həm də onların su, qida maddələri və inkişaf üçün lazım olan bioloji mühitlə təmin olunmasında əsas rol oynayır. Buna görə torpaq keyfiyyətinin aşağı düşməsi əkinçiliyin bütün istehsal zəncirinə təsir göstərir. Bərəkətli torpaq isə fermerin daha sabit məhsul götürməsinə və kənd iqtisadiyyatının uzunmüddətli inkişafına imkan yaradır.
Dünya ərzaq sisteminin torpaqdan asılılığı olduqca böyükdür. FAO-nun məlumatına görə, qlobal ərzağın 95 faizdən çoxu quruda istehsal edilir və torpaqlar bitkinin qida maddələri ilə təmin olunması, suyun saxlanması və kök sisteminin inkişafı üçün əsas təbii mühitdir. Bu səbəbdən torpağın münbitliyinin qorunması yalnız kənd təsərrüfatı məsələsi deyil, bütövlükdə ərzaq təhlükəsizliyinin fundamental şərtidir.
Lakin torpaqlara təzyiq sürətlə artır. FAO-nun 2025-ci il hesabatında 1,6 milyard hektardan çox torpağın dayanıqsız istifadə nəticəsində deqradasiyaya uğradığı göstərilir. Deqradasiyanın 60 faizdən çoxunun kənd təsərrüfatı torpaqlarında baş verməsi əkinçiliyin öz istehsal bazasını qorumaqda ciddi problemlə üzləşdiyini göstərir. Əgər məhsuldarlığın artırılması torpağın strukturunu və münbitliyini zəiflətməklə həyata keçirilirsə, qısa müddətli qazanc gələcək məhsul imkanlarının azalması hesabına əldə olunur.
Bərəkətli torpağın qorunması üçün suyun düzgün idarə olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Həddindən artıq suvarma bəzi ərazilərdə duzlaşma və bataqlaşma riskini artıra, su çatışmazlığı isə torpağın bioloji aktivliyinə və bitkilərin inkişafına mənfi təsir göstərə bilər. Drenajın düzgün qurulması, suvarma normasının torpaq və bitkiyə uyğunlaşdırılması, üzvi maddələrin artırılması və torpaq səthinin qorunması birlikdə daha sağlam istehsal mühiti yaradır. Bu yanaşma torpağın həm məhsuldarlığını, həm də su saxlama qabiliyyətini gücləndirir.
Gələcəkdə bərəkətli torpaqların qorunması daha da vacib olacaq, çünki kənd təsərrüfatının yeni torpaqlar hesabına genişlənmə imkanları məhduddur. FAO qeyd edir ki, mövcud tendensiya davam edərsə, əkin sahələrinin genişlənməsi meşə, otlaq və su-bataqlıq ekosistemlərinin hesabına baş verə bilər. Buna görə əsas məqsəd təbii əraziləri yeni əkin torpaqlarına çevirmək deyil, mövcud kənd təsərrüfatı torpaqlarını daha məhsuldar və sağlam saxlamaqdır.
Bərəkətli torpaq kənd üçün gəlir, məşğulluq və iqtisadi sabitlik yaradan əsas kapitaldır. Torpağın sağlamlığı qorunduqda fermer yalnız bu ilin məhsuluna deyil, gələcək onilliklərin istehsal imkanlarına da sərmayə qoymuş olur. Güclü kənd təsərrüfatı sistemi məhz torpaq, su və bitki arasında uzunmüddətli tarazlığın qurulması ilə formalaşır. Buna görə güclü kəndin ən möhkəm təməli yenə də məhsuldar və qorunan torpaqdır.
