
Su qıtlığının artdığı dünyada kənd təsərrüfatında hər damlanın dəyəri əvvəlkindən daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Bitkinin kritik inkişaf mərhələsində yaranan qısa müddətli su çatışmazlığı belə məhsulun həcminə və keyfiyyətinə ciddi təsir göstərə bilər. Buna görə fermer üçün suyun qorunması yalnız ümumi ekoloji məqsəd deyil, birbaşa məhsul itkisini azaltmaq vasitəsidir. Xüsusilə quraq və yarıquraq regionlarda suvarma imkanlarının səmərəli istifadəsi məhsulun taleyini müəyyən edə bilir.
FAO-nun məlumatına görə, dünyada kənd təsərrüfatı şirin su götürülməsinin təxminən 72 faizini təşkil edir. Eyni zamanda 1,2 milyard insan ciddi su məhdudiyyətlərinin mövcud olduğu kənd təsərrüfatı ərazilərində yaşayır. Bu göstəricilər su qıtlığının yalnız gələcəyin deyil, artıq bugünün istehsal problemlərindən biri olduğunu göstərir. Əkinçilik daha çox ərzaq istehsal etməli olduğu halda istifadə etdiyi əsas resursun əlçatanlığı getdikcə daha qeyri-müəyyən olur.
Bir damlanın qorunması ilk növbədə onun tarlaya qədər itirilməməsindən başlayır. Köhnə və sızdıran kanallar, açıq su xətləri, düzgün qurulmayan suvarma qrafikləri və həddindən artıq suvarma böyük həcmdə suyun məhsula çevrilmədən itirilməsinə səbəb olur. FAO AQUASTAT qeyd edir ki, suvarma üçün götürülən suyun həcmi çox vaxt bitkinin xalis ehtiyacından xeyli yüksək olur, çünki mənbədən sahəyə qədər paylama prosesində itkilər baş verir. Buna görə suvarma sisteminin bütün zəncirinin səmərəliliyi mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Sahə daxilində isə damcı suvarma, torpaq nəminin ölçülməsi və gecə və ya sərin saatlarda suvarma kimi üsullar suyun daha böyük hissəsinin bitki tərəfindən istifadə olunmasına kömək edə bilər. Torpağın üzvi maddələrlə zənginləşdirilməsi onun su saxlama qabiliyyətini artırır və suvarmalar arasındakı müddəti uzada bilər. Bitkinin kök zonasına çatmayan hər litr su isə iqtisadi baxımdan istifadə olunmayan istehsal resursudur. Buna görə suyun sahədə saxlanılması eyni zamanda məhsulun qorunması deməkdir.
Qlobal ərzaq tələbatının artması bu məsələnin əhəmiyyətini daha da gücləndirir. UN-Water bildirir ki, 2050-ci ilədək ərzağa tələbatın təxminən 50 faiz artacağı gözlənilir və bir insanın gündəlik qidasının istehsalı üçün hazırda 2 min–5 min litr su tələb olunur. Bu rəqəmlər ərzaq sistemi ilə su ehtiyatlarının nə qədər sıx bağlı olduğunu göstərir. Gələcəkdə əlavə məhsulun böyük hissəsi daha çox su götürməklə deyil, mövcud suyun daha səmərəli istifadəsi ilə təmin edilməli olacaq.
Bir damlanı qorumağın əhəmiyyəti də məhz burada ortaya çıxır. Fermer səviyyəsində kiçik görünən qənaət minlərlə hektar və milyonlarla təsərrüfat miqyasında böyük su ehtiyatına çevrilə bilər. Həmin su quraqlıq dövründə növbəti suvarmanı təmin edə, başqa sahənin məhsulunu xilas edə və ya su mənbələrinə düşən təzyiqi azalda bilər. Buna görə gələcəyin kənd təsərrüfatında hər damla yalnız su deyil, potensial məhsul kimi qiymətləndiriləcək.







































