Torpaq və su dünya kənd təsərrüfatının bir-birindən ayrılması mümkün olmayan iki əsas istehsal resursudur. Əkin sahəsinin münbitliyi nə qədər yüksək olsa da, bitkinin ehtiyacına uyğun və vaxtında su təmin edilmədikdə həmin potensialın tam məhsula çevrilməsi çətinləşir. Eyni zamanda, suyun çox olması da avtomatik şəkildə yüksək məhsuldarlıq demək deyil; düzgün torpaq idarəçiliyi, nəmlik balansı və suvarma rejimi birlikdə qurulmalıdır. Məhz buna görə müasir aqrar yanaşmada torpaq və su ayrı-ayrı deyil, vahid istehsal sistemi kimi qiymətləndirilir.
Qlobal göstəricilər suvarmanın kənd təsərrüfatındakı çəkisini aydın göstərir. FAO-nun məlumatına görə, dünya əkin sahələrinin təxminən 23 faizi suvarma infrastrukturu ilə təmin edilsə də, həmin torpaqlar qlobal bitkiçilik məhsullarının dəyərinin 48 faizini formalaşdırır. Suvarılan sahələrdə orta məhsuldarlığın yağışdan asılı əkinçiliklə müqayisədə təxminən 76 faiz yüksək olması suyun torpağın istehsal potensialını necə dəyişdirdiyini nümayiş etdirir.
Lakin qarşıdakı dövrün əsas məsələsi əkin sahələrinə sadəcə daha çox su çatdırmaq deyil, mövcud su ilə daha böyük kənd təsərrüfatı dəyəri yaratmaqdır. 2025-ci il AQUASTAT məlumatları göstərir ki, dünyada adambaşına düşən bərpa olunan şirin su ehtiyatı son onillik ərzində 7 faiz azalıb. Kənd təsərrüfatının qlobal şirin su götürülməsinin təxminən 72 faizini təşkil etməsi isə bu sahədə aparılacaq hər bir səmərəlilik tədbirini strateji əhəmiyyətli edir.
Yeni aqrar model torpağın nəmlik səviyyəsinin ölçülməsi, bitkinin inkişaf mərhələsinə uyğun suvarılması, meteoroloji məlumatlardan istifadə və suyun sahə daxilində bərabər paylanması üzərində qurulur. Belə yanaşma fermerə artıq suvarmadan qaçmağa, eyni zamanda bitkinin kritik inkişaf dövründə susuz qalmasının qarşısını almağa imkan verir. Su torpağa doğru zamanda və tələb olunan həcmdə çatdırıldıqda həm məhsuldarlığın, həm də istehsala qoyulan vəsaitin səmərəliliyinin yüksəldilməsi üçün daha əlverişli şərait yaranır.
Məsələnin digər tərəfi torpağın özünün qorunmasıdır. FAO-nun 2025-ci il torpaq və su hesabatı insan fəaliyyəti nəticəsində yaranan torpaq deqradasiyasının 60 faizdən çoxunun kənd təsərrüfatı torpaqlarında baş verdiyini bildirir. Bu səbəbdən gələcəyin suvarma strategiyası yalnız məhsulu artırmaq deyil, torpağın strukturunu, münbitliyini və uzunmüddətli istehsal qabiliyyətini qorumaq məqsədi daşımalıdır.
Dünya əhalisinin və ərzaq tələbatının artması torpaqla su arasındakı bu əlaqəni qarşıdakı onilliklərdə daha da əhəmiyyətli edəcək. FAO hesab edir ki, 2050-ci ildə 2012-ci illə müqayisədə təxminən 50 faiz daha çox ərzaq, yem və lif istehsal etmək lazım gələcək. Yeni əkin torpaqları və sonsuz su ehtiyatları yaratmaq mümkün olmadığı üçün əsas yol mövcud hektarlardan daha ağıllı istifadə etməkdir. Torpağın gücü suyun düzgün idarə olunması ilə birləşəndə bərəkət yalnız bir mövsümün nəticəsi deyil, uzunmüddətli ərzaq təhlükəsizliyinin əsasına çevrilir.