Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Torpağın Potensialını Oyadan Müasir Suvarma Texnologiyaları

Baxış: 81


Bir əkin sahəsinin məhsuldarlıq potensialını yalnız torpağın sahəsi və münbitliyi müəyyən etmir. Suyun hansı vaxtda, hansı həcmdə və bitkinin hansı inkişaf mərhələsində verilməsi məhsulun son nəticəsinə birbaşa təsir edən əsas amillərdəndir. Bu səbəbdən müasir kənd təsərrüfatında suvarma artıq sadə texniki proses deyil, torpağın istehsal gücünü idarə edən dəqiq aqronomik mexanizm kimi qəbul edilir. Texnologiyanın inkişafı isə həmin mexanizmi getdikcə daha ağıllı edir. Damcı və mikro suvarma sistemləri suyun bitkinin kök zonasına daha məqsədli çatdırılmasına imkan verir. Torpaq nəmlik sensorları isə fermerə torpağın görünüşünə əsaslanaraq təxmin yürütmək əvəzinə real göstəricilərə uyğun qərar verməyə kömək edir. Meteoroloji stansiyalar, peyk müşahidələri və rəqəmsal idarəetmə platformaları bu məlumatlarla birləşdirildikdə suvarmanın vaxtı və müddəti daha dəqiq planlaşdırıla bilir. Beləliklə, tarlanın müxtəlif hissələrinin fərqli su ehtiyaclarının ayrıca idarə edilməsi mümkün olur. Bu istiqamətdə peyk texnologiyalarının rolu da genişlənir. FAO-nun WaPOR təşəbbüsü faktiki evapotranspirasiya, biokütlə istehsalı və su məhsuldarlığının məsafədən müşahidəsini həyata keçirərək kənd təsərrüfatında suyun necə istifadə olunduğunu daha detallı qiymətləndirməyə imkan verir. 2026-cı ilin sonunadək davam edən bu fəaliyyət müxtəlif ölkələrdə su məhsuldarlığının və kənd təsərrüfatı su idarəçiliyinin məlumat əsasında təkmilləşdirilməsinə xidmət edir. Müasir sistemlərin üstünlüklərindən biri də fermerin dəyişən hava şəraitinə daha sürətli uyğunlaşmasına imkan yaratmasıdır. Yağıntı gözlənildiyi halda avtomatik suvarmanın təxirə salınması, isti və quraq hava zamanı isə bitkinin kritik mərhələsinin nəzərə alınması lazımsız su sərfiyyatının qarşısını ala bilər. Suvarma gübrələmə sistemi ilə birləşdirildikdə bəzi təsərrüfatlarda qida maddələrinin də daha məqsədli şəkildə kök zonasına çatdırılması mümkün olur. Belə idarəetmə hər hektarın istehsal potensialından daha sistemli istifadə etməyə şərait yaradır. Texnologiyaların əhəmiyyəti iqlim dəyişiklikləri fonunda daha da artır. FAO bildirir ki, hazırda suvarılan torpaqların 60 faizdən çoxu yüksək və ya çox yüksək su stressinin müşahidə edildiyi ərazilərdə yerləşir. İqlim dəyişikliyinin 2050-ci ilədək evapotranspirasiya tələbatını 20–30 faiz artıra biləcəyi proqnozlaşdırıldığından, gələcəkdə bitkilərin su ehtiyacını köhnə üsullarla idarə etmək daha riskli ola bilər. Bu səbəbdən gələcəyin tarlasında suvarma sisteminin əsas vəzifəsi sadəcə torpağı islatmaq olmayacaq. Sistem torpağın nəmlik vəziyyətini müəyyənləşdirəcək, hava məlumatlarını qiymətləndirəcək, bitkinin inkişaf mərhələsini nəzərə alacaq və mümkün qədər dəqiq suvarma qərarı formalaşdıracaq. Fermer isə əldə etdiyi məlumatlarla su, enerji və digər istehsal resurslarını daha düzgün bölüşdürə biləcək. Beləliklə, müasir suvarma texnologiyası torpağın gizli məhsuldarlıq imkanlarını üzə çıxaran və məhdud su ehtiyatı ilə daha dayanıqlı istehsala yol açan əsas vasitələrdən birinə çevrilir

Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.