Ərzaq təhlükəsizliyi yalnız kifayət qədər əkin sahəsinin mövcudluğu ilə təmin edilmir. Torpağın məhsul verməsi üçün fermerin toxuma, gübrəyə, texnikaya və digər istehsal vasitələrinə çıxışı qədər etibarlı su təminatı da vacibdir. Yağıntının qeyri-sabit olduğu bölgələrdə suvarma sistemi fermerin bir mövsüm ərzində əldə edəcəyi məhsulun taleyini müəyyən edən əsas amillərdən birinə çevrilir. Buna görə tarlaya vaxtında çatan su bütöv ərzaq sisteminin dayanıqlığını gücləndirən strateji resursdur.
FAO-nun məlumatları suvarmanın qlobal ərzaq istehsalındakı rolunu aydın göstərir. Dünya əkin sahələrinin 23 faizi suvarma infrastrukturu ilə təmin olunsa da, həmin torpaqlar qlobal bitkiçilik məhsullarının dəyərinin 48 faizini yaradır. Suvarılan sahələrdə orta məhsuldarlıq yağışdan asılı sahələrlə müqayisədə 76 faiz yüksəkdir. Bu göstəricilər suvarma infrastrukturu ilə ərzaq istehsal gücü arasında nə qədər ciddi əlaqə olduğunu nümayiş etdirir.
Bu əlaqə iqlim risklərinin artdığı şəraitdə daha da əhəmiyyətli olur. Uzunmüddətli quraqlıq, yağıntıların mövsüm üzrə dəyişməsi və ekstremal istilər fermerlərin yalnız təbii yağışlara güvənməsini çətinləşdirir. Etibarlı suvarma sistemi belə dövrlərdə məhsulun tam itirilməsi riskini azaltmağa və əkin dövriyyəsinin davam etdirilməsinə imkan verə bilər. Nəticədə su infrastrukturu təkcə bir təsərrüfatı deyil, ərzaq bazarının sabitliyini də qoruyan mexanizmə çevrilir.
Lakin ərzaq gücünün artırılması su sərfiyyatının nəzarətsiz yüksəldilməsi hesabına həyata keçirilə bilməz. Kənd təsərrüfatı hazırda qlobal şirin su götürülməsinin təxminən 72 faizini təşkil etdiyindən, əlavə ərzaq istehsalı üçün suyun məhsuldarlığını artırmaq əsas şərtlərdən biridir. BMT-nin 2026 göstəricilərinə görə, kənd təsərrüfatında su istifadəsinin iqtisadi səmərəliliyi 2015-ci ildən bəri təxminən 39 faiz yaxşılaşıb, lakin sektor yenə də hər kubmetr üçün təxminən 0,7 dollar göstəricisi ilə digər əsas iqtisadi sahələrdən xeyli geri qalır. Bu fərq aqrar sektorda hələ böyük səmərəlilik potensialının olduğunu göstərir.
Müasir suvarma infrastrukturu bu potensialın reallaşdırılmasına imkan verən əsas investisiyalardan biridir. Kanallarda itkilərin azaldılması, suölçənlərin quraşdırılması, təzyiqli suvarma şəbəkələri, avtomatik idarəetmə və təsərrüfat daxilində dəqiq suvarma birlikdə işlədikdə eyni su ehtiyatından daha böyük məhsul əldə etmək mümkün ola bilər. Fermer üçün bu, istehsal risklərinin azalması və gəlirlərin daha sabit olması deməkdir. Ölkələr üçün isə daxili ərzaq istehsalının dəyişən iqlim şəraitinə qarşı daha dayanıqlı hala gəlməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Qarşıdakı dövrdə ərzaq təhlükəsizliyi ilə su təhlükəsizliyini bir-birindən ayrı planlaşdırmaq getdikcə çətinləşəcək. UN-Water qlobal ərzaq tələbinin 2050-ci ilədək təxminən 50 faiz artmasının gözlənildiyini qeyd edir və bu artımın məhdud su ehtiyatları şəraitində qarşılanması lazım gələcək. Buna görə gələcəyin ərzaq gücü sadəcə daha geniş tarlalarla deyil, hər hektara çatan suyun daha ağıllı idarə olunması ilə formalaşacaq. Tarlaya vaxtında və düzgün həcmdə çatan hər damla nəticədə fermerin məhsuluna, bazarın sabitliyinə və milyonlarla insanın ərzaq təminatına çevriləcək.
