Dünyada şirin su ehtiyatlarına təzyiq artdıqca kənd təsərrüfatında qənaət anlayışı yeni məna qazanır. Əvvəllər suyun bol olduğu bir çox bölgədə əsas məqsəd məhsulun su ehtiyacını istənilən şəkildə qarşılamaq idisə, indi hər kubmetrin haraya və hansı nəticə üçün sərf edilməsi ön plana keçir. Çünki bu gün əkin sahəsində lazımsız istifadə edilən su sabah şəhərlərin, sənayenin, ekosistemlərin və elə kənd təsərrüfatının özünün ehtiyac duyacağı strateji ehtiyatdır.
FAO-nun 2025 AQUASTAT göstəricilərinə görə, adambaşına düşən bərpa olunan şirin su ehtiyatlarının son on ildə 7 faiz azalması vəziyyətin qlobal xarakter daşıdığını göstərir. Eyni zamanda kənd təsərrüfatı dünya üzrə şirin su götürülməsinin təxminən 72 faizinə cavabdehdir. Buna görə qlobal su böhranının həllində kənd təsərrüfatında əldə edilən hətta kiçik faizli səmərəlilik artımları belə böyük həcmdə su ilə ifadə oluna bilər.
Suya qənaətin yollarından biri təbii yağıntının daha səmərəli saxlanılması və istifadəsidir. 2026-cı ildə açıqlanan İordaniya üzrə araşdırmada yağış suyunun toplanması sistemlərindən istifadə edən fermerlərin 90 faizdən çoxunun suvarma xərclərinin azaldığı, təxminən 80 faizinin məhsuldarlığın yüksəldiyini bildirdiyi göstərilib. Fermerlərin 70 faizdən çoxunda təsərrüfat gəlirlərinin artması su ehtiyatının qorunmasının iqtisadi nəticə də yarada biləcəyini nümayiş etdirir.
Tarlada suyun qorunması yalnız damcı suvarma sisteminin quraşdırılması ilə yekunlaşmır. Torpaqda üzvi maddənin artırılması, nəmin saxlanmasına kömək edən becərmə üsulları, uyğun əkin vaxtının seçilməsi, yağış suyunun toplanması və suvarmanın günün daha münasib saatlarına keçirilməsi birlikdə daha böyük nəticə verə bilər. Əsas məqsəd verilən suyun mümkün qədər böyük hissəsinin bitkinin kök zonasına çatmasını və məhsulun formalaşmasına xidmət etməsini təmin etməkdir.
Burada mühüm məqam qənaət edilən suyun gələcək üçün həqiqətən qorunmasıdır. Suvarmada texnoloji səmərəlilik əldə edildikdən sonra həmin imkan daha çox su tələb edən əkinlərin genişləndirilməsinə sərf olunarsa, ümumi su istifadəsi yenidən arta bilər. Buna görə müasir su siyasətində texnoloji qənaətlə yanaşı su bölgüsü, limitlər, hövzə səviyyəsində planlaşdırma və uzunmüddətli ehtiyatların qorunması da vacib hesab edilir.
Əkinçilikdə qorunan su nəticə etibarilə gələcək istehsalın təhlükəsizlik ehtiyatıdır. Quraqlığın hansı ildə və hansı miqyasda baş verəcəyini tam dəqiqliklə müəyyən etmək mümkün olmadığı üçün fermer təsərrüfatlarının dayanıqlılığı suyun bol olduğu dövrdə onun necə idarə edilməsindən də asılıdır. Bugünkü məhsulu daha az su ilə yetişdirmək mümkün olduqda sabahkı əkin üçün daha böyük seçim imkanı yaranır. Suya qənaətin əsl dəyəri də məhz bir mövsümün xərcini azaltmaqdan daha çox, gələcək məhsulun su təminatını qorumaqda üzə çıxır.
