Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

İqlim Risklərinə Qarşı Tarlanın Ən Güclü Müdafiəsi

Baxış: 63



2026-cı ilin iqlim mənzərəsi kənd təsərrüfatının hava hadisələrinə uyğunlaşmasının nə qədər vacib olduğunu yenidən göstərir. Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı güclü El-Ninyo şəraitinin 2026-cı ilin avqust-oktyabr dövründə daha da güclənəcəyini, dünyanın böyük hissəsində normadan yüksək temperatur ehtimalının artdığını bildirir. Yağıntıların bəzi regionlarda çoxalması, digərlərində isə quraqlıq riskinin yüksəlməsi fermerlərin artıq yalnız uzunillik hava normalarına əsaslanaraq əkin planlaşdırmasını çətinləşdirir.
Belə şəraitdə tarlanın ən güclü müdafiəsi bir tədbirdən deyil, müxtəlif həllərin birlikdə tətbiqindən yaranır. Düzgün suvarma, sağlam torpaq, quraqlığa və istiyə davamlı sortlar, əkin tarixlərinin hava proqnozlarına uyğunlaşdırılması və məhsul müxtəlifliyinin artırılması təsərrüfatın riskini bölüşdürür. Bir məhsulun və ya bir su mənbəyinin uğursuzluğu belə sistemdə bütün təsərrüfatın gəlirini eyni anda təhlükə altına salmır.
Erkən xəbərdarlıq sistemləri də kənd təsərrüfatının müdafiə xəttinin vacib hissəsinə çevrilir. Mövsümi iqlim proqnozları fermer və hökumətlərə quraqlıq və ya həddindən artıq yağıntı baş verməzdən əvvəl su ehtiyatlarını planlaşdırmaq, əkin vaxtını dəyişmək və riskli bölgələrdə hazırlıq tədbirləri görmək imkanı yaradır. Müasir aqrar idarəetmədə hava məlumatı artıq sadəcə gündəlik proqnoz deyil, istehsal qərarlarının verilməsində istifadə olunan strateji məlumatdır.
Bu prosesdə rəqəmsal texnologiyalar tarlanın görünməyən problemlərini daha erkən aşkar etməyə imkan verir. Peyk məlumatları bitkinin inkişafındakı dəyişiklikləri və su stressini böyük ərazilərdə izləyə, xüsusi modellər isə quraqlığın məhsuldarlığa və gəlirə mümkün təsirini hesablaya bilir. Belə məlumat fermerə problem gözlə görünəcək səviyyəyə çatmamış tədbir görmək imkanı verir.
İqlimə davamlılığın yalnız fermerin fərdi imkanları ilə təmin olunması isə çətindir. Su anbarları, müasir kanallar, drenaj sistemləri, meteoroloji xidmətlər, kənd təsərrüfatı sığortası və elmi məsləhət xidmətləri bütöv müdafiə sisteminin hissələridir. Məsələn, 2026-cı ilin avqustunda Braziliyanın Parana ştatında elan olunan yeni layihədə su təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi və fermerlərin quraqlıqla ekstremal hava hadisələrindən qorunması üçün 130 min hektardan artıq kənd təsərrüfatı sahəsini əhatə edən tədbirlər nəzərdə tutulub.
İqlim risklərinin artdığı dövrdə güclü təsərrüfat artıq yalnız yüksək məhsul verən təsərrüfat demək deyil. Əsl dayanıqlılıq quraq, isti və qeyri-sabit mövsümlərdə də istehsalı davam etdirə bilmək qabiliyyətidir. Su, torpaq, texnologiya, düzgün proqnoz və ağıllı əkin planı bir araya gəldikdə tarla dəyişən iqlim qarşısında daha güclü müdafiə qazanır.

Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.