Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Su və Texnologiya Birləşəndə Torpaq Daha Çox Qazandırır

Baxış: 81


Kənd təsərrüfatında su ilə texnologiyanın birləşməsi istehsalın idarə olunmasında tamamilə yeni imkanlar yaradır. Əvvəllər suvarmanın vaxtı əsasən fermerin təcrübəsinə, torpağın görünüşünə və mövsümi vərdişlərə əsaslanırdısa, müasir təsərrüfatlarda bu qərarı sensorlar, meteoroloji məlumatlar və rəqəmsal sistemlər dəstəkləyir. Torpağın müxtəlif dərinliklərində rütubətin ölçülməsi bitkinin kök zonasındakı real vəziyyəti görməyə imkan verir. Bununla da su yalnız ehtiyac yarandıqda və tələb olunan həcmdə sahəyə çatdırıla bilir.

Bu dəyişiklik xüsusilə su ehtiyatlarının məhdudlaşdığı bölgələr üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. FAO-nun məlumatlarına görə, dünyadakı əkin sahələrinin təxminən 23 faizi suvarma infrastrukturu ilə təmin edilsə də, həmin torpaqlar qlobal bitkiçilik məhsullarının dəyərinin 48 faizini formalaşdırır. Suvarılan sahələrdə orta məhsuldarlıq yağışdan asılı əkin sahələri ilə müqayisədə təxminən 76 faiz yüksəkdir. Bununla yanaşı, suvarılan torpaqların 60 faizdən çoxunun yüksək və ya çox yüksək su stressi olan ərazilərdə yerləşməsi mövcud suyun daha ağıllı idarə edilməsini zərurətə çevirir.

Texnologiyanın üstünlüyü tarlanın hər hissəsinə eyni gözlə baxılmamasında özünü göstərir. Bir sahədə torpaq daha çox rütubət saxlaya, başqa hissədə isə su daha sürətli aşağı qatlara keçə bilər. Rəqəmsal xəritələşdirmə, peyk müşahidələri və sensorlardan gələn məlumatlar bu fərqləri müəyyənləşdirməyə imkan yaradır. Fermer nəticədə bütöv sahəyə eyni miqdarda su vermək əvəzinə müxtəlif zonalar üçün fərqli suvarma rejimləri qura bilir.

Peyk məlumatlarının kənd təsərrüfatında istifadəsi də sürətlə genişlənir. FAO-nun WaPOR sistemi bitkilərin su istifadəsi və su məhsuldarlığının məsafədən müşahidəsinə imkan verir və 2026-cı ildə İraq, Tunis, Keniya, Mozambik kimi müxtəlif ölkələrdə su idarəçiliyi ilə bağlı layihələrdə bu istiqamətdə işlər aparılıb. Belə məlumatların üstünlüyü böyük əraziləri eyni vaxtda qiymətləndirmək və problem yaranan sahələri daha tez müəyyən etmək imkanının olmasıdır. Bu, gələcəkdə suvarma qərarlarının daha çox real məlumat üzərində qurulacağını göstərir.

Texnologiya yalnız suya qənaət yaratmır, fermerin istehsal xərclərini də daha yaxşı idarə etməsinə kömək edir. Nasosların ehtiyacdan artıq işləməməsi enerji sərfiyyatını azalda, dəqiq suvarma isə bəzi hallarda gübrə və digər resurslardan daha səmərəli istifadəyə şərait yarada bilər. Suvarmanın avtomatlaşdırılması böyük sahələrdə əmək və vaxt itkisini də azaltmağa imkan verir. Beləcə, torpağın gəlirliliyini yüksəldən amil yalnız məhsulun satış qiyməti deyil, hər hektara çəkilən xərcin nə qədər düzgün idarə olunması olur.

Gələcəyin təsərrüfatında su borusu, sensor, peyk və proqram təminatı eyni istehsal zəncirinin hissələrinə çevriləcək. Fermer tarlasının yalnız neçə hektar olduğunu deyil, həmin hektarların nə qədər su istifadə etdiyini və bu suyun nə qədər məhsula çevrildiyini də biləcək. Bu məlumat düzgün istifadə edildikdə torpaqdan daha çox iqtisadi dəyər əldə etmək mümkün olacaq. Su ilə texnologiyanın birləşməsi buna görə müasir kənd təsərrüfatının ən mühüm dəyişikliklərindən biri hesab olunur.


Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.