Torpaq özü məhsul yaratmır; onun potensialını məhsula çevirən insan əməyidir. Fermer toxumu seçir, torpağı hazırlayır, suyun yolunu müəyyənləşdirir və aylarla davam edən prosesin hər mərhələsinə nəzarət edir. Texnologiya kənd təsərrüfatında sürətlə inkişaf etsə də, məhsulun taleyini müəyyən edən əsas qərarların arxasında yenə insan biliyi və təcrübəsi dayanır. Buna görə fermerin əli təkcə toxum səpmir, torpağın gələcək məhsul imkanını oyadır.
Müasir fermerin işi isə əvvəlki nəsillərlə müqayisədə xeyli dəyişib. O, artıq traktor və suvarma avadanlığı ilə yanaşı mobil tətbiqlərdən, peyk xəritələrindən, hava məlumatlarından və elektron idarəetmə sistemlərindən istifadə edə bilir. Yeni nəsil təsərrüfatlarda rəqəmsal məlumatların düzgün şərh edilməsi torpağı şumlamaq qədər vacib bacarığa çevrilir. Fermer fiziki əməyin yanında məlumatla işləyən istehsal meneceri rolunu da üzərinə götürür.
Bununla belə, dünyanın böyük hissəsində kiçik fermerlər hələ də hava dəyişkənliyinə qarşı həssas vəziyyətdədir. Dünya Bankının aktual göstəricilərinə görə, dünya kənd təsərrüfatı sahələrinin təxminən 80 faizi yağıntıdan asılıdır və bu sahələr qlobal ərzağın təxminən 60 faizini istehsal edir. Təxminən 500 milyon kiçik fermerin qeyri-sabit yağıntılara, maliyyəyə və istehsal vasitələrinə məhdud çıxış səbəbindən yüksək həssaslıq daşıdığı qeyd olunur. Buna görə fermerə texnologiya və su infrastrukturu çatdırılması yalnız kənd təsərrüfatı deyil, ərzaq təhlükəsizliyi məsələsidir.
Suvarmanın genişləndirilməsi bu istiqamətdə bir çox regionun gündəmindədir. 2025-ci ildə Sahel ölkələri ərzaq təhlükəsizliyini gücləndirmək məqsədilə suvarmanın genişləndirilməsi və mövcud sistemlərdən əldə edilən faydanın artırılması çağırışı ilə çıxış etmişdilər. Quraqlığın tez-tez təkrarlanması göstərir ki, fermerin zəhməti yalnız yağışdan asılı qaldıqda məhsuldarlıqda ciddi qeyri-sabitlik yarana bilər. Su infrastrukturu həmin zəhməti daha etibarlı nəticəyə çevirən vasitələrdən biridir.
Torpağın ümidini cücərdən əllərin qorunması üçün bilik paylaşımı da vacibdir. Yeni toxum sortunun və ya müasir suvarma sisteminin fermerə verilməsi kifayət etmir; həmin texnologiyanın hansı şəraitdə və necə istifadə olunacağı da öyrədilməlidir. Aqronom məsləhəti, yerli təlimlər, rəqəmsal xəbərdarlıqlar və fermerlər arasında təcrübə mübadiləsi yeni texnologiyanın real nəticəyə çevrilməsini sürətləndirə bilər. İnsan kapitalına qoyulan sərmayə buna görə suvarma və texnika investisiyası qədər əhəmiyyətlidir.
Dünya nə qədər avtomatlaşsa da, torpağın vəziyyətini görən, məhsulun dəyişməsini hiss edən və doğru anda qərar verən insanın rolu itməyəcək. Robot toxumu səpə, sensor rütubəti ölçə, süni intellekt proqnoz yarada bilər, lakin bütün bu vasitələri məqsədə yönəldən yenə insandır. Fermer torpaqla texnologiya arasında ən mühüm əlaqə olaraq qalır. Torpağın ümidini cücərdən əllər əslində dünyanın gələcək ərzaq təminatını da yetişdirir.
