Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Əkinçinin Əlində Toxum, Qarşısında Bərəkətli Sabah

Baxış: 63


Əkin mövsümünün ən mühüm qərarlarından biri torpağa hansı toxumun səpiləcəyinin müəyyənləşdirilməsidir. Çünki toxum yalnız gələcək bitkinin başlanğıcı deyil, həm də məhsuldarlıq, keyfiyyət və dəyişən hava şəraitinə uyğunlaşma potensialını özündə daşıyan bioloji sərvətdir. İqlim dəyişiklikləri kənd təsərrüfatında riskləri artırdıqca fermerlər üçün yüksək məhsuldarlıqla yanaşı quraqlığa, istiliyə və xəstəliklərə davamlı sortların seçilməsi daha vacib olur. Buna görə müasir toxumçuluq ərzaq təhlükəsizliyinin strateji istiqamətlərindən birinə çevrilib.

Yeni nəsil seleksiya proqramlarında əsas məqsəd yalnız daha çox məhsul verən bitki yaratmaq deyil. Alimlər müxtəlif genetik xüsusiyyətləri araşdıraraq temperatur dəyişikliklərinə, su çatışmazlığına, xəstəlik və zərərvericilərə daha yaxşı uyğunlaşan sortlar üzərində işləyirlər. CGIAR bitki seleksiyasını iqlim dəyişikliklərinin kənd təsərrüfatına təsirlərinin azaldılması üçün kritik vasitələrdən biri kimi qiymətləndirir. Genetik müxtəlifliyin qorunması isə gələcəkdə hansı xüsusiyyətlərə ehtiyac yaranacağını əvvəlcədən bilmədiyimiz üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Lakin keyfiyyətli toxum özü-özlüyündə bol məhsula zəmanət vermir. Toxumun genetik potensialının üzə çıxması üçün torpağın strukturu, rütubəti, temperaturu və qida maddələrinin mövcudluğu uyğun olmalıdır. Səpin dərinliyinin düzgün müəyyənləşdirilməsi və toxum yatağının hazırlanması da cücərmənin bərabərliyinə təsir göstərir. Əkinçinin ilk düzgün qərarı toxumu seçməkdirsə, ikinci mühüm qərarı həmin toxuma uyğun şərait yaratmaqdır.

Rəqəmsal texnologiyalar toxum seçimindən səpin prosesinə qədər bu qərarları daha dəqiq etməyə başlayır. Peyk məlumatları və məhsuldarlıq xəritələri sahənin hansı hissələrinin daha məhsuldar olduğunu göstərə, müasir səpin texnikası isə toxumun yerləşdirilməsini daha dəqiq idarə edə bilir. Bəzi sistemlər torpağın xüsusiyyətlərinə və məhsuldarlıq potensialına uyğun olaraq səpin normasını sahə daxilində dəyişməyə imkan verir. Beləliklə, eyni tarlanın hər hektarına avtomatik olaraq eyni yanaşmanın tətbiqi tədricən yerini fərdiləşdirilmiş idarəetməyə verir.

Toxum məsələsi ərzaq təhlükəsizliyi baxımından da böyük əhəmiyyət daşıyır. Dünya əhalisinin ərzaq tələbatının yüksəlməsi istehsalın artırılmasını tələb etsə də, kənd təsərrüfatı torpaqlarını sonsuz şəkildə genişləndirmək mümkün deyil. OECD–FAO perspektivləri qarşıdakı illərdə istehsal artımının mühüm hissəsinin məhsuldarlığın yüksəldilməsi hesabına təmin edilməsinin vacibliyini göstərir. Daha məhsuldar və uyğunlaşma qabiliyyəti yüksək sortlar bu prosesin əsas elementlərindən biri olacaq.

Əkinçinin ovucundakı bir neçə qram toxum buna görə göründüyündən daha böyük məna daşıyır. Onun daxilində aylar sonra biçilməsi gözlənilən məhsul, fermerin gəliri və ərzaq zəncirinə daxil olacaq minlərlə məhsul vahidinin başlanğıcı yerləşir. Elm toxumun imkanlarını artırdıqca fermer biliyi həmin imkanları real məhsula çevirir. Əkinçinin əlində toxum varsa, qarşısında sadəcə növbəti mövsüm deyil, düzgün idarə olunduqda bərəkətli bir sabah dayanır.


Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.