Müasir kənd təsərrüfatında yüksək məhsuldarlığın əsasında yalnız texnika və gübrə dayanmır. Torpağın sağlamlığı, su ehtiyatlarından düzgün istifadə və iqlim şəraitinə uyğun toxum seçimi bir-birini tamamlayan əsas amillərə çevrilib. Dünyada su ehtiyatlarının azalması və hava şəraitinin dəyişkənləşməsi fermerləri bu üç amilə əvvəlkindən daha diqqətlə yanaşmağa məcbur edir. Xüsusilə quraqlıq riski yüksək olan ərazilərdə torpaq, su və toxumun vahid sistem kimi idarə olunması getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanır.
Torpaq bitkinin sadəcə yetişdiyi səth deyil, onun bütün inkişaf prosesinin başladığı canlı mühitdir. Torpağın üzvi maddələrlə zəngin olması, rütubəti saxlaya bilməsi və kök sisteminin normal inkişafına şərait yaratması məhsuldarlığa birbaşa təsir göstərir. Buna görə müasir təsərrüfatlarda növbəli əkin, kompostdan istifadə, torpağın minimum işlənməsi və eroziyadan qorunması kimi üsullara maraq artır. Sağlam torpaq verilən suyun və qida maddələrinin daha səmərəli istifadə edilməsinə də imkan yaradır.
Lakin torpağın potensialının məhsula çevrilməsi üçün suyun düzgün idarə olunması vacibdir. FAO-nun məlumatları göstərir ki, suvarma üçün mənbədən götürülən suyun həcmi bitkinin faktiki ehtiyacından xeyli çox ola bilər, çünki suyun daşınması və paylanması zamanı itkilər yaranır. Buna görə lokal və damcı suvarma, torpaq rütubətinin sensorlarla izlənməsi və suvarma vaxtının bitkinin real tələbatına uyğun müəyyənləşdirilməsi ön plana çıxır. Məqsəd daha çox su sərf etmək deyil, hər kubmetr sudan daha yüksək məhsul əldə etməkdir.
Üçüncü mühüm amil toxumdur və onun əhəmiyyəti dəyişən iqlim şəraitində daha da artır. Müxtəlif regionlarda quraqlığa, yüksək temperatura, xəstəliklərə və digər stres amillərinə davamlı sortların yaradılması istiqamətində tədqiqatlar genişlənir. Genetik müxtəlifliyin qorunması da gələcək ərzaq təhlükəsizliyinin mühüm hissəsi hesab olunur. CGIAR bu istiqamətdə genbankların və bitki genetik ehtiyatlarının qorunmasını kənd təsərrüfatının davamlılığı üçün əsas vasitələrdən biri kimi önə çıxarır.
Torpaq, su və toxum düzgün seçildikdə texnologiya onların imkanlarını daha da genişləndirə bilir. Peyk məlumatları, dronlar, meteoroloji stansiyalar, rütubət sensorları və rəqəmsal təsərrüfat sistemləri fermerə sahənin hansı hissəsinin suya və ya əlavə qidalanmaya ehtiyac duyduğunu daha dəqiq müəyyənləşdirməyə imkan verir. Beləliklə, bütün sahəyə eyni qaydada yanaşmaq əvəzinə hər hissənin vəziyyətinə uyğun qərar qəbul etmək mümkün olur. Bu isə həm xərcin azalmasına, həm də təbii ehtiyatların qorunmasına xidmət edir.
OECD–FAO-nun 2025–2034 proqnozlarına görə, dünya kənd təsərrüfatı və balıqçılıq istehsalının növbəti onillikdə təxminən 14 faiz artması gözlənilir və bu yüksəlişin əsas hərəkətverici qüvvələrindən biri məhsuldarlığın artırılması olacaq. Bunun üçün dəqiq əkinçilik, daha yaxşı su və qida maddələri idarəçiliyi, növbəli əkin və digər səmərəli üsullar xüsusi əhəmiyyət daşıyacaq. Gələcəyin bərəkəti yalnız daha geniş sahələrin əkilməsində deyil, mövcud torpağın, suyun və toxumun daha ağıllı idarə olunmasındadır. Torpaq təməl, su həyat, toxum isə həmin həyatın gələcəyə çevrilən başlanğıcıdır.
