Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Bağların Yaşıl Sərmayəsi – Meyvəçilikdə Davamlı İnkişaf

Baxış: 54


Meyvə bağı kənd təsərrüfatında nəticəsi bir neçə mövsümlə məhdudlaşmayan sərmayələrdən biridir. Düzgün salınmış alma, armud, sitrus, gilas və digər çoxillik bağlar uzun illər ərzində məhsul verərək təsərrüfat üçün davamlı gəlir mənbəyinə çevrilə bilər. Lakin bu üstünlük bağın ilk gündən düzgün planlaşdırılmasını tələb edir, çünki sort, calaqaltı, əkin sıxlığı və suvarma sistemi ilə bağlı səhvlərin sonradan dəyişdirilməsi baha başa gəlir. Buna görə müasir bağçılıqda ilkin investisiyanın yalnız məhsuldarlığa deyil, bağın bütün həyat dövrünə uyğun hesablanması ön plana çıxır.

Davamlı inkişafın əsas məsələlərindən biri torpaq sağlamlığının qorunmasıdır. Meyvə ağacları uzun müddət eyni sahədə qaldığından torpağın strukturunun, üzvi maddələrinin və bioloji fəaliyyətinin zəifləməsinin qarşısının alınması vacibdir. Ağac sıraları arasında örtük bitkilərinin yetişdirilməsi, üzvi materialların torpağa qaytarılması və eroziyanın məhdudlaşdırılması bu məqsədlə tətbiq edilən üsullar sırasındadır. Belə yanaşma yalnız həmin ilin məhsulunu deyil, bağın onilliklər ərzində istehsal qabiliyyətini qorumağa xidmət edir.

Su çatışmazlığı yaşıl sərmayənin gələcəyini müəyyən edən ən ciddi amillərdən birinə çevrilib. İqlim dəyişiklikləri bəzi meyvəçilik regionlarında yağıntı rejimini dəyişdirir və uzun quraqlıq dövrlərinin riskini artırır. Buna cavab olaraq damcı suvarma, torpaq rütubəti sensorları və meteoroloji məlumatlara əsaslanan avtomatik idarəetmə sistemlərinin tətbiqi genişlənir. Məqsəd ağaca lazım olan suyu lazımi vaxtda vermək və mümkün qədər az su ilə iqtisadi cəhətdən optimal məhsul əldə etməkdir.

Enerji məsələsi də yeni bağçılıq modellərində diqqət mərkəzinə keçir. Günəş enerjisi ilə işləyən su nasosları və digər bərpaolunan enerji həlləri elektrik şəbəkəsinin zəif olduğu kənd təsərrüfatı ərazilərində suvarmanın təşkilinə alternativ yaradır. FAO-nun son illərdə həyata keçirdiyi iqlim-ağıllı bağçılıq layihələrində günəş enerjili suvarmanın dəqiq kənd təsərrüfatı texnologiyaları ilə birlikdə tətbiq edilməsi bu istiqamətin praktik nümunələrindəndir. Belə sistemlər uzunmüddətli perspektivdə bağın enerji və su idarəçiliyini vahid modeldə birləşdirməyə imkan verir.

Davamlı meyvəçilik biomüxtəlifliyin qorunmasını da əhatə edir. Arılar və digər tozlandırıcılar alma, armud, gilas və bir çox başqa meyvə növündə məhsulun formalaşmasında mühüm rol oynayırlar. Buna görə bağların ətrafında çiçəkli bitkilərin saxlanılması, pestisidlərin daha məqsədli tətbiqi və inteqrir zərərverici idarəçiliyi kimi üsullar yalnız ekoloji deyil, iqtisadi əhəmiyyət də daşıyır. Sağlam bağ ekosistemi məhsuldarlığın uzunmüddətli sabitliyinə xidmət edən təbii kapital kimi qiymətləndirilə bilər.

Gələcəyin uğurlu bağı buna görə yalnız budaqlarındakı meyvənin miqdarı ilə ölçülməyəcək. Hər kiloqram məhsula sərf olunan su, enerji və digər resurslar, torpağın vəziyyəti və bağın dəyişən iqlimə uyğunlaşma qabiliyyəti də əsas göstəricilər olacaq. Bağ sahibinin bu gün torpağa, suya və sağlam ağaclara qoyduğu sərmayə illər sonra davamlı məhsul şəklində geri qayıda bilər. Meyvə bağlarının əsl yaşıl sərmayəsi məhz təbiətin istehsal gücünü tükətmədən ondan uzun müddət faydalanmaq bacarığıdır.


Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.