Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Bağlarda Başlayan Bolluq – Meyvəçiliyin Yeni İmkanları

Baxış: 63


Dünya meyvəçiliyi ənənəvi bağçılıqdan yüksək texnologiyalı istehsal sisteminə doğru sürətlə dəyişir. Yeni sortlar, intensiv bağ modelləri, dəqiq suvarma, sensorlar, robotlaşdırma və süni intellekt fermerə eyni sahəni daha detallı idarə etmək imkanı verir. Məqsəd yalnız hektardan daha çox məhsul götürmək deyil, hər ağacın potensialından daha səmərəli istifadə etməkdir. Torpaq və su ehtiyatlarının məhdudlaşdığı şəraitdə məhsuldarlığın texnologiya hesabına yüksəldilməsi getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanır.

İntensiv və yüksək sıxlıqlı bağlar bu dəyişikliklərin ən görünən nümunələrindəndir. Müəyyən meyvə növlərində zəifboylu calaqaltılardan istifadə ağacların daha kiçik ölçüdə saxlanılmasına və hektarda daha çox ağac yerləşdirilməsinə imkan verir. Belə bağlarda budama, məhsul yığımı və digər əməliyyatların idarə edilməsi daha sistemli şəkildə təşkil oluna bilər. Lakin yüksək sıxlıq daha dəqiq suvarma, qidalanma və peşəkar idarəetmə tələb etdiyindən texnologiyanın rolu da artır.

Süni intellekt meyvəçiliyin yeni imkanlarından birinə çevrilir. Kamera sistemləri yarpaqlardakı xəstəlik əlamətlərini müəyyənləşdirə, dron görüntüləri bağdakı zəif inkişaf edən zonaları göstərə və alqoritmlər meyvələrin sayını təxmin etməyə kömək edə bilər. Robot texnologiyaları isə meyvə yığımı kimi əmək tutumlu proseslərdə sınaqdan keçirilir. Xüsusilə mövsümi işçi çatışmazlığı yaşayan ölkələrdə avtomatlaşdırılmış yığım sistemlərinin kommersiya əhəmiyyəti artır.

Seleksiya sahəsində də yeni imkanlar açılır. Alimlər yüksək məhsuldarlıqla yanaşı xəstəliklərə, quraqlığa, istiyə və digər iqlim streslərinə davamlı sort və calaqaltılar hazırlamağa çalışırlar. Genom məlumatlarından istifadə perspektivli materialların daha erkən müəyyənləşdirilməsinə və uzunmüddətli seleksiya proqramlarının daha məqsədli aparılmasına kömək edir. Meyvə ağaclarının uzun nəsil dövrü səbəbindən seleksiya yenə də vaxt tələb etsə də, genomika bu prosesi əvvəlkindən daha məlumatlı şəkildə idarə etməyə imkan verir.

Yeni imkanların başqa istiqaməti məhsulun dəyərinin artırılmasıdır. Meyvə yalnız təzə şəkildə satılmır; şirə, qurudulmuş məhsul, pürelər, dondurulmuş meyvə və digər emal məhsulları istehsal edilə bilər. Standart təzə bazar ölçüsünə uyğun gəlməyən, lakin keyfiyyətli meyvənin emala yönəldilməsi məhsul itkisinin azalmasına və fermer üçün əlavə gəlir mənbəyinin yaranmasına kömək edir. Beləliklə, bağdakı bolluq emal sənayesində yeni iqtisadi fəaliyyətə çevrilə bilər.

Gələcəyin meyvə bağı buna görə yalnız ağac sıralarından ibarət olmayacaq. Ağaclarla yanaşı sensorlar, kameralar, meteoroloji stansiyalar, avtomatik suvarma sistemləri və məlumat platformaları eyni istehsal sistemində işləyəcək. Fermer isə yalnız bağban deyil, getdikcə daha çox məlumat əsasında qərar verən istehsal menecerinə çevriləcək. Bağlarda başlayan bolluğun yeni mərhələsi torpağın bərəkəti ilə texnologiyanın imkanlarının birləşməsindən yaranacaq.


Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.