Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Fermer Əməyi ilə Suvarma İnfrastrukturunun Gücü Tarlada Birləşir

Baxış: 153


Kənd təsərrüfatında məhsulun arxasında fermerin zəhməti dayansa da, həmin əməyin nəticəyə çevrilməsi bir çox hallarda etibarlı suvarma imkanlarından asılıdır. Toxumun seçilməsi, torpağın hazırlanması və aqrotexniki qulluq yüksək səviyyədə həyata keçirilsə belə, bitkinin ehtiyac duyduğu dövrdə su təmin edilməzsə gözlənilən nəticəni əldə etmək çətinləşir. Buna görə su anbarlarından və kanallardan başlayaraq nasoslara, boru şəbəkələrinə və təsərrüfatdaxili sistemlərə qədər bütün infrastruktur vahid istehsal zəncirinin hissəsi hesab olunur. Fermer əməyi ilə həmin infrastruktur tarlada birləşdikdə suvarılan əkinçiliyin real iqtisadi üstünlüyü üzə çıxır.

Qlobal göstəricilər də suvarma infrastrukturunun ərzaq istehsalındakı rolunun böyük olduğunu göstərir. Dünya əkin sahələrinin nisbətən kiçik hissəsinin suvarma imkanına malik olmasına baxmayaraq, həmin torpaqlar ümumi bitkiçilik dəyərinin təxminən yarısını təmin edir. Bununla yanaşı, FAO müasir suvarma siyasətində yalnız yeni qurğular tikilməsini deyil, mövcud sistemlərin texniki və idarəetmə baxımından yenilənməsini də əsas istiqamətlərdən biri kimi göstərir. Məqsəd suyun mənbədən tarlaya qədər daha etibarlı, səmərəli və ədalətli şəkildə çatdırılmasıdır.

Müasir infrastruktur anlayışı əvvəlki dövrlərdəki kimi yalnız beton kanallar və güclü nasoslarla məhdudlaşmır. Təzyiqli suvarma şəbəkələri, avtomatlaşdırılmış idarəetmə, suölçən sistemlər, rəqəmsal xəritələr, məsafədən müşahidə və günəş enerjisi ilə işləyən nasoslar bu sahənin yeni elementlərinə çevrilir. FAO-nun WaPOR sistemi də peyk məlumatları vasitəsilə kənd təsərrüfatında su məhsuldarlığının müxtəlif miqyaslarda izlənilməsinə imkan yaradır. Bu tip məlumatların istifadəsi infrastrukturun harada zəif işlədiyini və suyun hansı sahələrdə daha məhsuldar istifadə olunduğunu müəyyənləşdirməyə kömək edir.

Digər mühüm istiqamət kiçik fermerlərin bahalı suvarma avadanlığı almaq məcburiyyətində qalmadan həmin imkanlardan istifadə etməsidir. CGIAR-ın 2026-cı ildə diqqət çəkdiyi “irrigation as a service” modeli su və suvarma avadanlığının xidmət formasında fermerlərə təqdim edilməsini nəzərdə tutur. Bu model xüsusilə kiçik təsərrüfatların ilkin kapital yükünü azalda və quraq mövsümdə istehsal imkanlarını genişləndirə bilər. Qana nümunəsində günəş enerjili nasosdan istifadə edən yerli xidmət göstərən şəxsin suyu kiçik fermerlərin əkin sahələrinə çatdırması bu yanaşmanın praktik tətbiqlərindən biridir.

Ancaq güclü infrastruktur yalnız texniki avadanlığın mövcudluğu demək deyil. Kanalın vaxtında təmizlənməsi, nasosun işlək saxlanılması, su itkilərinin aşkarlanması, istifadəçilər arasında bölgünün düzgün aparılması və sistemə davamlı texniki xidmət göstərilməsi onun səmərəliliyini müəyyənləşdirir. FAO da suvarmanın modernləşdirilməsini sadəcə köhnə infrastrukturu yenisi ilə əvəz etmək deyil, texniki yenilənməni idarəetmə islahatları ilə birləşdirən proses kimi qiymətləndirir.

Fermerin zəhmətini qoruyan ən mühüm vasitələrdən biri məhz etibarlı su təminatıdır. Su vaxtında tarlaya çatdıqda görülmüş aqrotexniki işlərin nəticə verməsi üçün daha əlverişli şərait yaranır, istehsalın qeyri-müəyyənliyi azalır və təsərrüfat növbəti mövsümü daha inamla planlaşdıra bilir. Buna görə gələcəyin kənd təsərrüfatında fermerlə suvarma infrastrukturu bir-birindən ayrı iki istiqamət deyil, eyni istehsal sisteminin tamamlayıcı hissələri kimi nəzərdən keçirilir. Güclü sistem fermer əməyinin dəyərini tarlada daha aydın göstərən əsas dayaqlardan birinə çevrilir.


Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.