Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Suvarılan Tarlalarda Artan Bolluq Fermer Əməyinin Qarşılığını Böyüdür

Baxış: 207


Fermer əməyinin nəticəsi bir çox regionlarda yağışın vaxtından və miqdarından ciddi şəkildə asılıdır. Yağıntının qeyri-sabit olduğu ərazilərdə düzgün qurulmuş suvarma sistemi bu asılılığı azaldaraq istehsalın daha planlı aparılmasına imkan verir. Bitki kritik inkişaf mərhələlərində kifayət qədər su aldıqda fermerin toxuma, gübrəyə və torpaq becərilməsinə sərf etdiyi digər resursların məhsula çevrilmə ehtimalı yüksəlir. Buna görə suvarılan əkinçilik bir çox ölkələrdə yalnız məhsuldarlıq vasitəsi deyil, fermer əməyinin iqtisadi riskini azaltma mexanizmi kimi də qiymətləndirilir.

Qlobal məlumatlar bu üstünlüyün miqyasını göstərir. FAO bildirir ki, suvarma imkanına malik torpaqlar dünya əkin sahələrinin təxminən 23 faizini təşkil etsə də, qlobal bitkiçilik məhsullarının dəyərinin 48 faizini təmin edir. Suvarılan torpaqlarda orta məhsuldarlığın yağışdan asılı sahələrdən 76 faiz yüksək olması da su təminatının istehsal nəticəsinə böyük təsirini nümayiş etdirir. Son altmış ildə suvarmaya edilən böyük investisiyalar dünya əhalisinin 2,5 milyarddan 8 milyardı keçdiyi dövrdə ərzaq istehsalının artımını dəstəkləyən əsas amillərdən biri olub.

Sabit su təminatı fermerə daha yüksək iqtisadi dəyərə malik məhsullara keçmək imkanı da yarada bilər. Bağçılıq, tərəvəzçilik və intensiv bitkiçilik sahələrinin bir çoxunda məhsulun keyfiyyəti və bazara çıxma vaxtı suvarma rejimindən ciddi şəkildə asılıdır. Fermer su təminatına güvəndikdə əkin planını daha dəqiq qurur və yalnız yağışa bağlı, aşağı riskli məhsullarla məhdudlaşmaya bilər. Bu isə eyni sahədən əldə olunan gəlirin artmasına şərait yarada bilər.

Suvarmanın başqa üstünlüyü müəyyən iqlim şəraitində ildə bir dəfədən çox məhsul istehsalına imkan yaratmasıdır. Quraq mövsümdə suya çıxışı olmayan sahə uzun müddət boş qala bildiyi halda, davamlı su təminatı ikinci əkin dövrünün təşkilinə imkan verə bilər. Bu isə torpaqdan istifadə intensivliyini və kənddə ilboyu məşğulluğu artırır. Lakin belə intensiv istehsal torpaq münbitliyinin qorunması və su ehtiyatlarının davamlı idarəsi ilə birlikdə aparılmalıdır.

Suvarılan tarlada bolluğun artması avtomatik olaraq fermer gəlirinin eyni nisbətdə artacağı anlamına gəlmir. Suvarma üçün enerji, sistemin texniki xidməti, gübrə, əmək və məhsulun bazara daşınması kimi əlavə xərclər də mövcuddur. Əgər məhsul yığımından sonra bazarda qiymət kəskin aşağı düşürsə və ya saxlama imkanları zəifdirsə, yüksək məhsuldarlığın iqtisadi üstünlüyü azala bilər. Buna görə fermer əməyinin qarşılığının böyüməsi üçün suvarma ilə yanaşı bazar, logistika və saxlama infrastrukturu da inkişaf etməlidir.

Suvarılan əkinçiliyin gələcəyi məhz bolluqla resurs səmərəliliyi arasında tarazlıq qurmaqdan keçir. Daha çox məhsul üçün nəzarətsiz şəkildə daha çox su götürmək yeraltı və yerüstü su ehtiyatlarına təzyiqi artıraraq gələcək mövsümlərin imkanlarını zəiflədə bilər. Fermer üçün həqiqi qazanc yalnız bu il daha çox məhsul götürmək deyil, həmin istehsalı növbəti illərdə də davam etdirə bilməkdir. Düzgün idarə olunan suvarma sistemi fermer zəhmətinin qarşılığını böyüdərkən torpaq və su ehtiyatlarının gələcəyini də qoruyan modelə çevrilir.


Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.