Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Suvarma İnfrastrukturuna Diqqət Əkin Sahələrində Sabitliyi Gücləndirir

Baxış: 189


Suvarma infrastrukturu kənd təsərrüfatında çox vaxt görünməyən, lakin bütün istehsal prosesini müəyyən edən əsas dayaqlardan biridir. Su anbarları, kanallar, nasos stansiyaları, boru xətləri, drenaj sistemləri və təsərrüfatdaxili suvarma qurğuları birlikdə işləmədikdə fermerin tarlada gördüyü digər işlərin nəticəsi də risk altına düşür. Xüsusilə yağışların qeyri-sabitləşdiyi və quraqlıq dövrlərinin uzandığı regionlarda suvarma sisteminin etibarlılığı məhsuldarlıq sabitliyinin əsas təminatlarından birinə çevrilir. Buna görə infrastrukturun modernləşdirilməsi yalnız tikinti məsələsi deyil, kənd təsərrüfatının risklərə davamlılığının gücləndirilməsidir.

Qlobal göstəricilər suvarmanın istehsaldakı böyük rolunu aydın göstərir. Hazırda dünya əkin sahələrinin təxminən 23 faizi suvarma üçün avadanlıqla təmin olunsa da, həmin ərazilər qlobal bitkiçilik məhsullarının dəyərinin 48 faizini formalaşdırır. Suvarılan sahələrdə orta məhsuldarlıq yağışdan asılı əkinçiliklə müqayisədə təxminən 76 faiz yüksəkdir. Bununla yanaşı, suvarılan ərazilərin 60 faizdən çoxunun yüksək və ya çox yüksək su stressi olan zonalarda yerləşməsi həmin infrastrukturun gələcəkdə daha səmərəli idarə edilməsinin vacibliyini artırır.

Köhnəlmiş kanallarda və nasaz şəbəkələrdə suyun bir hissəsi tarlaya çatmadan itirilə bilər. Açıq kanallarda sızma və buxarlanma, nasoslarda enerji itkisi, təzyiqin qeyri-bərabərliyi və idarəetmədə koordinasiya çatışmazlığı sistemin ümumi səmərəsini aşağı salır. Buna görə modernləşdirmə yalnız yeni kanal çəkməkdən ibarət deyil; ölçmə, avtomatlaşdırma, təzyiqin idarə olunması və texniki xidmət də bu prosesin ayrılmaz hissəsidir. Sistem nə qədər yaxşı izlənirsə, suyun harada və hansı səbəbdən itirildiyini müəyyən etmək bir o qədər asanlaşır.

Müasir infrastrukturun digər üstünlüyü fermer üçün suyun daha proqnozlaşdırıla bilən resursa çevrilməsidir. Suvarmanın hansı gün və hansı həcmdə aparılacağı əvvəlcədən məlum olduqda fermer səpin, gübrələmə və məhsul yığımını daha düzgün planlaşdıra bilər. Əks halda suyun gecikməsi bitkinin kritik mərhələsinə təsadüf edə və mövsüm boyu görülən işlərin nəticəsini zəiflədə bilər. Bu baxımdan etibarlı infrastruktur fermerə sadəcə su deyil, istehsal planlamasında sabitlik verir.

Texnologiyanın infrastrukturla birləşdirilməsi də sürətlə genişlənir. Su sayğacları, avtomatik şlüzlər, uzaqdan idarə olunan nasoslar və peyk əsaslı monitorinq sistemləri şəbəkənin real vaxt rejimində izlənməsinə imkan yaradır. Bu məlumatlar vasitəsilə suyun ehtiyac olmayan istiqamətə verilməsi dayandırıla və tələb yüksək olan sahələrə daha çevik yönləndirilə bilər. Belə sistemlər xüsusilə böyük suvarma şəbəkələrində minlərlə fermer arasında bölgünün daha dəqiq aparılmasına kömək edir.

Suvarma infrastrukturuna qoyulan sərmayənin nəticəsi yalnız bir mövsümlə məhdudlaşmır. Etibarlı sistemlər fermerlərin daha yüksək dəyərli bitkilərə keçməsini, yeni əkin sahələrinin sabit istifadəsini və quraqlıq dövründə istehsalın davam etdirilməsini mümkün edə bilər. Bununla yanaşı, düzgün idarə olunmayan infrastruktur həddindən artıq su götürülməsi və torpağın şoranlaşması kimi risklər yarada bilər, buna görə texniki yenilənmə su idarəçiliyi qaydaları ilə birlikdə aparılmalıdır. Güclü və ağıllı suvarma infrastrukturu nəticədə tarlada sabitliyin ən mühüm təminatlarından birinə çevrilir.


Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.