Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Suya Qənaət Tarlanın Bərəkətindən İmtina Etmək Demək Deyil

Baxış: 72



Suya qənaət anlayışı bəzən fermer üçün daha az suvarma və nəticədə daha aşağı məhsuldarlıq kimi qəbul edilir. Halbuki müasir kənd təsərrüfatında əsas məqsəd bitkini susuz saxlamaq deyil, məhsula fayda verməyən su itkisini aradan qaldırmaqdır. Eyni məhsulu daha az su ilə yetişdirmək mümkün olduqda həm fermerin xərcləri azalır, həm də su ehtiyatlarının uzunmüddətli qorunmasına şərait yaranır. Buna görə suya qənaət məhsuldarlığın düşməsini deyil, su məhsuldarlığının yüksəlməsini ifadə edir.
Ən böyük qənaət imkanlarından biri suvarmanın dəqiqləşdirilməsidir. Damcı sistemləri suyu birbaşa bitkinin kök zonasına çatdıraraq tarlanın bütün səthinin lazımsız şəkildə isladılmasının qarşısını ala bilər. Torpaq rütubət sensorları isə suvarmanın yalnız torpaqda real ehtiyac yarandığı zaman başlamasına imkan verir. Bu iki yanaşma birlikdə tətbiq edildikdə fermer həm suyun miqdarını, həm də verilmə vaxtını daha dəqiq idarə edə bilir.
Peyk məlumatlarının istifadəsi suya qənaəti daha böyük miqyasda mümkün edir. FAO-nun WaPOR təşəbbüsü müxtəlif ölkələrdə su məhsuldarlığının xəritələşdirilməsinə və suvarma sistemlərinin fəaliyyətinin qiymətləndirilməsinə imkan yaradır. Bu sistemlə hansı əkin sahəsinin daha çox su istifadə etdiyi və həmin suyun hansı məhsuldarlıq yaratdığı müəyyən edilə bilər. Beləliklə, qənaət qərarları ümumi göstərişlərə deyil, konkret sahənin göstəricilərinə əsaslanır.
2026-cı ildə yayımlanan qlobal araşdırmalar göstərir ki, iqlim istiləşməsi fonunda bütün əkin torpaqlarını suvarmaya keçirmək mümkün deyil. Nature Food jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, əsas taxıl bitkilərinin istehsalını istiləşmə şəraitində qorumaq üçün suvarılan sahələrin ciddi genişləndirilməsinə ehtiyac yarana bilər, lakin həmin potensial sahələrin yalnız təxminən 60 faizində su ehtiyatlarını tükətmədən suvarma aparmaq mümkündür. Bu nəticə gələcəyin strategiyasının sadəcə daha çox suvarma sistemi qurmaqdan ibarət ola bilməyəcəyini göstərir. Suya qənaət həmin məhdudiyyətlər fonunda daha vacib hala gəlir.
Qənaətin digər tərəfi bitkinin və torpağın düzgün seçilməsidir. Su çatışmazlığı yüksək olan ərazidə çox su tələb edən məhsulun geniş miqyasda yetişdirilməsi texniki cəhətdən mümkün olsa belə, uzunmüddətli baxımdan dayanıqlı olmaya bilər. Quraqlığadavamlı sortlar, daha qısa vegetasiya müddəti və torpaqda rütubəti saxlayan aqrotexniki üsullar suya olan tələbatı azalda bilər. Bu tədbirlər məhsuldarlığı qorumaqla su sərfini optimallaşdırmağa kömək edir.
Əkinçiliyin gələcəyi buna görə “çox su – çox məhsul” prinsipi ilə deyil, “düzgün su – yüksək nəticə” prinsipi ilə formalaşır. Fermer üçün məqsəd bitkiyə lazım olan suyu azaltmaq deyil, itirilən və məhsul yaratmayan suyu azaltmaqdır. Dəqiq suvarma və düzgün torpaq idarəçiliyi tətbiq olunduqda qənaət ilə yüksək məhsuldarlıq bir-birinə zidd anlayışlar olmur. Suya qənaət əslində tarlanın bərəkətini daha uzun illər qorumağın vasitəsinə çevrilir.

Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.