2026–2035 dövrü üçün OECD və FAO-nun proqnozları kənd təsərrüfatında məhsuldarlıq artımının gəlirlərin yüksəlməsində əsas amillərdən biri olacağını göstərir. Mövcud ssenariyə görə, 2035-ci ilə qədər bir kənd təsərrüfatı işçisinə düşən orta qlobal ümumi gəlirin təxminən 9 faiz yüksəlməsi gözlənilir. Eyni zamanda qlobal kənd təsərrüfatı və balıqçılıq istehsalının növbəti on ildə 13 faiz artacağı, bu artımın əsasən məhsuldarlıq və istehsal intensivliyinin yüksəlməsi hesabına təmin ediləcəyi proqnozlaşdırılır. Bu rəqəmlər kənd təsərrüfatının iqtisadi potensialının yeni texnologiyalar və səmərəli idarəetmə ilə daha da böyüyə biləcəyini göstərir.
Gəlirliliyi artıran əsas dəyişikliklərdən biri yüksək dəyərli məhsullara keçiddir. Ənənəvi taxıl istehsalı bəzi bölgələrdə geniş sahə tələb etdiyi halda, meyvə, tərəvəz, toxum, xüsusi bitkilər və emala yönəlmiş məhsullar daha yüksək hektar gəliri yarada bilər. Lakin bu model daha yüksək texnologiya, keyfiyyət standartları və bazar bağlantısı tələb edir. Buna görə fermerlər üçün məhsul seçimi getdikcə sadəcə aqronomik deyil, bazar və maliyyə qərarına çevrilir.
Rəqəmsallaşma da yeni baxışın mühüm hissəsidir. Fermer satış qiymətlərini, hava proqnozlarını, suvarma vəziyyətini və məhsulun inkişafını eyni vaxtda izləyə bildikdə qərarları daha çevik verir. Süni intellekt sistemləri xəstəlik risklərini və su ehtiyacını əvvəlcədən qiymətləndirməyə, peyk məlumatları isə böyük sahələrdə məhsul vəziyyətini izləməyə imkan verir. Bu imkanlar xüsusilə xərclərin artdığı şəraitdə daha az resursla daha yüksək nəticə əldə etməyə kömək edir.
Bununla yanaşı, gəlirlilik risklərin düzgün idarə edilməsini də tələb edir. OECD-FAO proqnozları göstərir ki, son illərdəki kimi iqtisadi və geosiyasi şokların tezliyi davam edərsə, 2035-ci ildə kənd təsərrüfatı gəlirlərinin indiki səviyyədən aşağı qalması ehtimalı da mövcuddur. Enerji qiymətləri, gübrə xərcləri, hava hadisələri və bazar dəyişiklikləri təsərrüfatların maliyyə nəticələrini sürətlə dəyişə bilər. Buna görə gəlirli əkinçilik yalnız yüksək məhsuldarlıq deyil, risklərə qarşı hazırlanmış biznes modeli tələb edir.
Yeni baxış kənd təsərrüfatını ənənəvi “torpaq ək, məhsul yığ” modelindən çıxararaq məlumat, texnologiya və bazar üzərində qurulan iqtisadi fəaliyyətə çevirir. Fermer istehsal qərarlarını dəqiq hesabladıqca torpağın gəlir potensialı da yüksəlir. Bu dəyişiklik kiçik təsərrüfatlardan böyük aqrar şirkətlərə qədər bütün istehsalçılara aid olur. Kənd təsərrüfatının gələcək gəlirliliyi torpağın sahəsindən çox, həmin torpağın nə qədər ağıllı idarə olunmasından asılı olacaq.
