
Dünya kənd təsərrüfatında yeni dövrün əsas prinsiplərindən biri daha çox su sərf etməklə deyil, mövcud suyun hər vahidindən daha yüksək nəticə əldə etməklə məhsuldarlığı artırmaqdır. Əhali artımı, iqlim dəyişiklikləri və su ehtiyatları üzərində təzyiq fermerləri ənənəvi suvarma üsullarını yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edir. Əkin sahəsinə verilən suyun bir hissəsinin məhsula çevrilmədən itirilməsi artıq həm iqtisadi, həm də ekoloji problem hesab olunur. Buna görə su məhsuldarlığı müasir aqrar təsərrüfatların əsas göstəricilərindən birinə çevrilir.
Kənd təsərrüfatının qlobal su istifadəsindəki böyük payı məsələnin əhəmiyyətini daha da artırır. FAO-nun məlumatlarına görə, kənd təsərrüfatı dünyada şirin su götürülməsinin təxminən 72 faizini təşkil edir. Eyni zamanda 2050-ci ildə kənd təsərrüfatının 2012-ci illə müqayisədə təxminən 50 faiz daha çox ərzaq, yem və lif istehsal etməli olacağı gözlənilir. Bu qədər böyük əlavə istehsalı yalnız su istifadəsini artırmaqla təmin etmək mümkün olmadığından əsas çıxış yollarından biri hər kubmetr suyun məhsuldarlığını yüksəltməkdir.
Damcı və mikro suvarma sistemləri bu istiqamətdə geniş tətbiq olunan həllər sırasındadır. Bu üsullarda su bütün torpaq səthinə nəzarətsiz şəkildə yayılmaq əvəzinə bitkinin kök zonasına daha məqsədli şəkildə çatdırılır. Düzgün layihələndirilmiş sistem buxarlanma və lazımsız su itkilərinin azaldılmasına, suvarma vaxtının və miqdarının daha dəqiq tənzimlənməsinə imkan verir. Lakin əldə ediləcək nəticə torpaq növündən, iqlimdən, bitkidən və sistemin düzgün idarə olunmasından asılı olduğuna görə hər təsərrüfat üçün ayrıca yanaşma tələb olunur.
Yeni texnologiyalar az su ilə yüksək nəticə prinsipini daha da inkişaf etdirir. Torpaq rütubəti sensorları, meteoroloji stansiyalar, peyk müşahidələri və avtomatik idarəetmə sistemləri suvarmanın yalnız ehtiyac yarandıqda həyata keçirilməsinə kömək edir. Fermer tarlanın bütün hissələrini eyni qaydada suvarmaq əvəzinə rütubət fərqlərinə uyğun qərarlar verə bilər. Beləliklə, suvarma sabit qrafiklə görülən əməliyyatdan məlumat əsasında idarə olunan dəqiq istehsal prosesinə çevrilir.
Ancaq suya qənaət yalnız təsərrüfat daxilində qurulan avadanlıqla məhdudlaşmır. Suyun mənbədən tarlaya çatdırıldığı kanalların, boruların, nasosların və paylayıcı şəbəkələrin vəziyyəti də ümumi səmərəliliyə birbaşa təsir edir. İnfrastrukturda baş verən itkilər fermer ən müasir suvarma üsulundan istifadə etsə belə, bütöv sistemin səmərəsini aşağı sala bilər. Buna görə gələcəyin su siyasəti həm tarladakı texnologiyanı, həm də suyun tarlaya qədər keçdiyi yolu birlikdə modernləşdirməyi tələb edir.
Əsl bərəkət tarlaya çox su vermək deyil, verilən suyu məhsula çevirməyi bacarmaqdır. Suyun ölçü ilə istifadəsi həm fermerin istehsal xərclərinin idarə edilməsinə, həm su ehtiyatlarının qorunmasına, həm də quraqlıq risklərinə qarşı dayanıqlığın yüksəlməsinə kömək edə bilər. Gələcəyin məhsuldar təsərrüfatı istifadə etdiyi suyun həcmi ilə deyil, həmin sudan yaratdığı iqtisadi dəyərlə fərqlənəcək. Az su ilə daha böyük bərəkət anlayışı da məhz bu yeni aqrar düşüncənin əsasını təşkil edir.







































