Əkinçilik tarix boyu su ilə sıx bağlı olub, lakin müasir texnologiyalar bu münasibəti tamamilə yeni səviyyəyə çıxarır. Artıq fermer yalnız yağışın nə vaxt yağacağını və ya torpağın səthinin quru olub-olmadığını müşahidə etməklə kifayətlənmir. Rəqəmsal sistemlər bitkinin su tələbatını, torpaq rütubətini, temperaturu və hava şəraitini birlikdə qiymətləndirməyə imkan verir. Məqsəd sadədir: tarlaya daxil olan hər damladan mümkün qədər çox məhsul əldə etmək.
Müasir əkinçilikdə “su məhsuldarlığı” anlayışı buna görə xüsusi əhəmiyyət qazanır. Burada yalnız hektardan neçə ton məhsul götürüldüyü deyil, həmin məhsulun yetişdirilməsi üçün nə qədər su istifadə olunduğu da nəzərə alınır. FAO-nun WaPOR sistemi peyk məlumatlarından istifadə etməklə kənd təsərrüfatında evapotranspirasiya, biomassa və su məhsuldarlığının izlənməsinə imkan verir. Belə məlumatlar geniş ərazilərdə suyun hansı sahələrdə daha səmərəli məhsula çevrildiyini müqayisə etməyə şərait yaradır.
Süni intellekt də suvarma qərarlarının hazırlanmasında getdikcə daha çox istifadə potensialı qazanır. Sistem əvvəlki suvarma məlumatlarını, hava proqnozlarını, torpaq göstəricilərini və bitkinin inkişaf mərhələsini birlikdə təhlil edərək növbəti suvarmanın vaxtını müəyyənləşdirməyə kömək edə bilər. Fermer üçün bunun əsas üstünlüyü məlumatların ayrı-ayrılıqda deyil, vahid qərar mexanizmində qiymətləndirilməsidir. İnsan təcrübəsi texnologiyanın təqdim etdiyi məlumatlarla birləşdikdə daha dəqiq təsərrüfat idarəçiliyi formalaşır.
Dron və peyk müşahidələri böyük əkin sahələrinin idarə olunmasını da dəyişdirir. Gözlə sağlam görünən tarlanın müəyyən hissəsində su stressi artıq başlamış ola bilər və bu problem fermer tərəfindən gec aşkar edilə bilər. Multispektral müşahidələr bitkidəki dəyişiklikləri daha erkən müəyyənləşdirərək hansı sahələrin əlavə diqqət tələb etdiyini göstərir. Bu məlumat suvarma sistemi ilə əlaqələndirildikdə su bütün tarlaya deyil, ehtiyacın daha yüksək olduğu hissələrə yönəldilə bilər.
Hər damlanı məhsula çevirmək üçün torpağın sağlamlığını qorumaq da vacibdir. Üzvi maddələrlə zəngin və yaxşı struktura malik torpaq suyu daha düzgün saxlaya, bitkinin kök zonasındakı rütubətin daha uzun müddət qorunmasına kömək edə bilər. Torpağın deqradasiyası isə suyun saxlanması və bitki tərəfindən istifadəsi imkanlarını zəiflədə bilər. Buna görə müasir suvarma torpaq idarəçiliyindən ayrı deyil, onunla birlikdə planlaşdırılan sistem kimi qəbul edilir.
Gələcəyin əkinçiliyində suyun hər damlasının haraya getdiyini bilmək getdikcə daha vacib olacaq. Sensor, peyk, süni intellekt və avtomatlaşdırılmış suvarma birlikdə işlədikcə fermer suyun tarladakı hərəkətini daha dəqiq idarə edə biləcək. Bu dəyişiklik yalnız suya qənaət deyil, məhsuldarlığın və iqtisadi səmərəliliyin yeni səviyyəyə yüksəldilməsi deməkdir. Müasir əkinçiliyin gücü çox su istifadə etməkdə deyil, hər damlanı ağılla məhsula çevirməkdədir.
