
Süfrəyə gələn çörəyin, tərəvəzin, meyvənin və digər kənd təsərrüfatı məhsullarının arxasında görünməyən böyük su sistemi dayanır. Su mənbədən götürüldükdən sonra anbarlardan, kanallardan, boru xətlərindən və paylayıcı şəbəkələrdən keçərək tarlaya çatır. Burada bitkinin inkişafına xidmət edən su daha sonra məhsulun tərkibində və istehsal prosesində ərzaq zəncirinin bir hissəsinə çevrilir. Buna görə suvarma infrastrukturu ilə ərzaq təhlükəsizliyi arasında birbaşa əlaqə mövcuddur.
Dünya Bankının məlumatları göstərir ki, qlobal kənd təsərrüfatının təxminən 80 faizi yağışdan asılıdır və dünya ərzağının təxminən 60 faizini istehsal edir. Suvarılan təsərrüfatlar isə əkin sahələrinin daha kiçik hissəsini əhatə etməsinə baxmayaraq, qlobal ərzaq istehsalında qeyri-mütənasib dərəcədə böyük rol oynayır. Su qıtlığı olan ərazilərdə suvarmanın məhsuldarlığı yağışdan asılı əkinçiliklə müqayisədə təxminən ikiqat artıra bildiyi qeyd olunur. Bu göstəricilər suvarma sistemlərinin ərzaq təchizatındakı strateji əhəmiyyətini nümayiş etdirir.
Ancaq bərəkət yolu yalnız yeni kanallar çəkməklə qurulmur. Su mənbədən tarlaya qədər hər mərhələdə ölçülməli, itkilər müəyyənləşdirilməli və paylanma real tələbat əsasında həyata keçirilməlidir. Köhnə infrastrukturda yaranan sızmalar və qeyri-dəqiq bölgü bəzi fermerlərin ehtiyacından artıq, digərlərinin isə kifayət qədər su almamasına gətirib çıxara bilər. Müasir su idarəçiliyinin məqsədi buna görə həm fiziki infrastrukturu, həm də idarəetmə mexanizmini yeniləməkdir.
Bu istiqamətdə beynəlxalq səviyyədə yeni rəqəmsal vasitələr də yaradılır. FAO-nun hazırladığı PRISM platforması suvarma sistemlərinin modernləşdirilməsi və bərpası üçün investisiyaların hansı ərazilərə yönəldilməsinin daha məqsədəuyğun olduğunu müəyyənləşdirməyə kömək edir. Sistem müxtəlif strateji göstəricilər əsasında suvarma layihələrinin ehtiyacını, həssaslığını və potensial təsirini qiymətləndirmək üçün hazırlanıb. Bu cür vasitələr gələcək su investisiyalarının daha hədəfli həyata keçirilməsinə imkan yaradır.
Tarlaya etibarlı su çatdıqda təsir ərzaq zəncirinin digər mərhələlərində də hiss olunur. Daha sabit məhsul emal müəssisələrinin xammal təminatını yaxşılaşdırır, logistika şirkətlərinin fəaliyyətini planlaşdırmasını asanlaşdırır və bazarlarda məhsul təklifinin davamlılığına kömək edir. Suvarma sistemində yaranan ciddi problem isə əks istiqamətdə bütün zəncirə təsir edə bilər. Bu səbəbdən su infrastrukturu kənd təsərrüfatının daxili məsələsi olmaqdan çıxaraq ümumi ərzaq sisteminin strateji hissəsinə çevrilir.
Süfrədə gördüyümüz məhsulun yolu əslində çox vaxt suyun yoludur. Mənbədən başlayan həmin yol tarlaya, tarladan məhsula, məhsuldan emala və nəhayət istehlakçıya qədər davam edir. Bu zəncirin ilk mərhələsində su düzgün idarə olunarsa, sonrakı mərhələlər üçün daha möhkəm istehsal bazası yaranır. Kanallardan axan su buna görə sadəcə tarlaları deyil, bütöv ərzaq sistemini qidalandıran bərəkət yoludur.







































