Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Yaşıl Tarlaların Arxasında Dayanan Görünməz Güc

Baxış: 63


Geniş yaşıl tarlaya baxarkən ilk diqqəti çəkən məhsuldur, lakin həmin mənzərənin arxasında mürəkkəb su idarəetmə sistemi dayanır. Su anbarlarından kanallara, nasoslardan boru xətlərinə, sensorlardan drenaj sistemlərinə qədər böyük bir infrastruktur bitkinin ehtiyac duyduğu rütubəti təmin etmək üçün işləyir. Fermer üçün suyun tarlaya vaxtında çatması bəzən toxumun keyfiyyəti qədər əhəmiyyətli olur. Çünki su çatışmadıqda ən məhsuldar sort və ən müasir texnika belə gözlənilən nəticəni verməyə bilər.

Dünya miqyasında suvarmanın kənd təsərrüfatındakı çəkisi rəqəmlərdə aydın görünür. FAO bildirir ki, hazırda bütün əkin sahələrinin təxminən 23 faizi suvarma üçün təchiz edilib, lakin bu sahələr qlobal bitkiçilik məhsullarının dəyərinin 48 faizini yaradır. Bu, suvarma infrastrukturunun torpağın iqtisadi məhsuldarlığını necə dəyişə bildiyini göstərən mühüm göstəricidir. Eyni zamanda həmin sahələrin böyük hissəsinin su stressi yaşayan regionlarda yerləşməsi mövcud sistemlərin daha səmərəli idarə olunmasını zəruri edir.

Yaşıl tarlaların arxasındakı görünməz güc yalnız suyun özü deyil, onun hərəkətini idarə edən sistemdir. Kanalda itirilən, borudan sızan və ya ehtiyacdan artıq tarlaya verilən su fermer üçün həm resurs, həm enerji, həm də pul itkisi deməkdir. Buna görə yeni nəsil suvarma layihələrində suyun mənbədən bitkinin kökünə qədər keçdiyi bütün yol nəzərə alınır. İnfrastrukturun yenilənməsi ilə yanaşı ölçmə və nəzarət texnologiyalarının tətbiqi də getdikcə əhəmiyyət qazanır.

Qlobal şirin su ehtiyatlarının azalması bu məsələyə əlavə aktuallıq verir. Dünya Bankının son monitorinqinə görə, dünya hər il təxminən 324 milyard kubmetr şirin su itirir və su istifadəsi 2000-ci ildən bəri 25 faiz artıb. Üstəlik, su ehtiyatları azalan ölkələrin bir hissəsində daha çox su tələb edən kənd təsərrüfatı məhsullarına keçid müşahidə olunub. Bu tendensiya göstərir ki, gələcəkdə yalnız suvarma texnologiyası deyil, hansı məhsulun harada yetişdirilməsi də su siyasətinin bir hissəsinə çevriləcək.

Suvarma şəbəkələrinin modernləşdirilməsi kənd yerlərinin iqtisadi həyatına da təsir edir. Daha sabit məhsuldarlıq fermer gəlirlərinin proqnozlaşdırılmasını asanlaşdırır, emal müəssisələri üçün xammal təminatını gücləndirir və kənd təsərrüfatı ətrafında yaranan logistika, xidmət və ticarət fəaliyyətlərinə əlavə imkan verir. Beləliklə, tarlaya çatdırılan su yalnız bitkini böyütmür, onun ətrafında bütöv iqtisadi zəncirin işləməsinə şərait yaradır. Su infrastrukturu buna görə kənd təsərrüfatının görünməyən iqtisadi dayaqlarından biridir.

Gələcəyin yaşıl tarlalarının arxasında daha ağıllı və daha dəqiq idarə olunan su sistemləri dayanacaq. Sensorlar torpağın ehtiyacını ölçəcək, rəqəmsal platformalar suvarma vaxtını müəyyənləşdirəcək, avtomatlaşdırılmış sistemlər isə suyu yalnız tələb olunan nöqtəyə yönəldəcək. Fermer üçün məqsəd daha çox su istifadə etmək deyil, hər vahid sudan daha böyük məhsul və gəlir əldə etmək olacaq. Tarlada gördüyümüz yaşıllıq nəticədir; həmin nəticəni mümkün edən görünməz güc isə düzgün idarə olunan sudur.


Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.