Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Azərbaycan Torpağında Bərəkətin Yeni Dövrü

Baxış: 54


Dünya kənd təsərrüfatı yeni məhsuldarlıq mərhələsinə qədəm qoyur və bu dəyişimin əsasını yalnız daha güclü texnika təşkil etmir. Torpağın vəziyyətinin rəqəmsal şəkildə izlənilməsi, suvarmanın avtomatlaşdırılması, peyk məlumatlarından istifadə və məlumat əsaslı əkinçilik fermerin qərarvermə üsulunu dəyişdirir. Əvvəllər böyük ölçüdə təcrübə və müşahidəyə əsaslanan proseslər indi real vaxt məlumatları ilə dəstəklənir. Bu yanaşma torpaq və su ehtiyatlarından daha dəqiq istifadə etməklə yeni bərəkət dövrünün əsasını formalaşdırır.

Suvarma bu texnoloji dönüşün ən mühüm sahələrindən biridir. Dünya üzrə suvarılan torpaqlar ümumi əkin sahələrinin təxminən 23 faizini təşkil etsə də, bitkiçilik məhsullarının qlobal dəyərinin 48 faizi həmin sahələrdə formalaşır. Bu torpaqlarda orta məhsuldarlığın yağışdan asılı təsərrüfatlardan 76 faiz yüksək olması su təminatının istehsal gücünü göstərir. Lakin yüksək nəticəni gələcəkdə qorumaq üçün suvarmanın daha qənaətli və dəqiq sistemlərə keçirilməsi getdikcə vacibləşir.

Yeni dövrün əsas yeniliklərindən biri tarlanın peyk vasitəsilə izlənilməsidir. FAO-nun WaPOR məlumat bazası evapotranspirasiya, biomassa və su məhsuldarlığı barədə peykdən alınan məlumatları təqdim edir və bu məlumatlar artıq praktiki suvarma idarəçiliyində istifadə olunur. 2026-cı ilin mayında Mozambikdə istifadəyə verilən yeni rəqəmsal platforma peyk göstəricilərini sahə məlumatları ilə birləşdirərək suvarmanın performansını müqayisə etməyə və mövsümlər üzrə təhlillər aparmağa imkan verir. Bu, aqrar idarəçiliyin tədricən xəritədən və kağız hesabatlardan rəqəmsal idarəetməyə keçdiyini göstərən nümunələrdən biridir.

Oxşar yeniliklər digər su qıtlığı yaşayan regionlarda da tətbiq olunur. 2026-cı ilin mayında İraqda WaPOR əsasında hazırlanmış monitorinq aləti su ehtiyatlarını idarə edən qurumlara təqdim olunub. Sistem kənd təsərrüfatında su istifadəsi və suvarma performansı barədə məlumatların vahid idarəetmə panelində izlənməsinə imkan yaradır. Bu cür yanaşmalar gələcəkdə suyun hansı sahələrə və hansı dövrdə yönəldilməsinin daha dəqiq müəyyənləşdirilməsi üçün mühüm baza yaradır.

Yeni aqrar mərhələdə məhsuldarlıq yalnız hektardan götürülən tonlarla ölçülməyəcək. Hər kubmetr suya düşən məhsul, enerji sərfiyyatı, torpağın uzunmüddətli sağlamlığı və iqlim risklərinə davamlılıq da əsas göstəricilər sırasında olacaq. Süni intellekt və sensor texnologiyaları bu göstəriciləri eyni sistem daxilində təhlil etməyə imkan verəcək. Beləliklə, fermer daha çox resurs istifadə etmədən mövcud imkanlardan daha böyük nəticə almağa çalışacaq.

Bərəkətin yeni dövrünün əsas xüsusiyyəti torpağa daha çox yük salmaq deyil, torpağın imkanlarını daha ağıllı idarə etmək olacaq. Su damlasından peyk məlumatına, toxumdan torpaq sensoruna qədər bütün elementlərin bir sistemdə birləşdirilməsi kənd təsərrüfatının məhsuldarlığını və davamlılığını yüksəldə bilər. Yeni aqrar model torpaqdan yalnız bugünkü məhsulu almağa deyil, onun sabahkı məhsuldarlığını da qorumağa çalışır. Əsl bərəkət də məhz daha çox istehsalla yanaşı, həmin istehsal imkanının uzun illər yaşadılmasından yaranır.


Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.