
Torpaq və su əkinçiliyin bir-birindən ayrılması mümkün olmayan iki əsas təbii dayağıdır. Su olmadan bitki inkişaf etmir, sağlam torpaq olmadan isə verilən suyun və qida maddələrinin səmərəli istifadəsi çətinləşir. Buna görə müasir kənd təsərrüfatında su idarəçiliyinə və torpaq sağlamlığına ayrı-ayrı məsələlər kimi deyil, vahid sistem kimi yanaşılır. Məhsuldarlığın uzun müddət qorunması məhz bu iki resurs arasındakı tarazlıqdan asılıdır.
Suya qənaətin ilk addımlarından biri torpağın real ehtiyacını müəyyənləşdirməkdir. Torpaq səthinin quru görünməsi kök zonasının tamamilə susuz olduğu mənasına gəlməyə bilər və əksinə, səthdə nəmlik olması dərinlikdə kifayət qədər suyun olduğunu həmişə göstərmir. Rütubət sensorları bu qeyri-müəyyənliyi azaltmağa və suvarma qərarını ölçülmüş məlumat əsasında verməyə kömək edir. Fermer bununla suvarmanı təxminə deyil, bitkinin real şəraitinə uyğunlaşdıra bilər.
Torpağın strukturu suyun səmərəliliyinə birbaşa təsir göstərir. Üzvi maddələrlə zəngin və yaxşı struktura malik torpaq yağıntı və suvarma suyunun daxil olmasına, müəyyən hissəsinin kök zonasında saxlanmasına şərait yaradır. Sıxlaşmış və deqradasiyaya uğramış torpaqlarda isə suyun səth axını və eroziya riski arta bilər. Buna görə torpağa qayğı eyni zamanda su ehtiyatına qayğı deməkdir.
Əkin dövriyyəsi, örtük bitkiləri və bitki qalıqlarının düzgün idarə olunması torpağın uzunmüddətli keyfiyyətinin qorunmasında istifadə olunan yanaşmalar arasındadır. Torpağın səthində bitki örtüyünün saxlanılması müəyyən şəraitlərdə buxarlanmanı və eroziyanı azaltmağa kömək edə bilər. Müxtəlif kök sistemlərinə malik bitkilərin növbəli şəkildə yetişdirilməsi isə torpaq strukturuna və qida dövriyyəsinə təsir göstərir. Bu tədbirlər ani nəticədən daha çox illər ərzində formalaşan torpaq sağlamlığına xidmət edir.
Məhsulun gücü də yalnız verilən gübrənin və suyun miqdarı ilə müəyyənləşmir. Sağlam kök sistemi, balanslaşdırılmış qidalanma, uyğun temperatur və torpaq şəraiti birlikdə bitkinin məhsuldarlıq potensialını formalaşdırır. Fermer bu amilləri vahid sistem kimi idarə etdikdə eyni resurslardan daha yaxşı nəticə almaq imkanına sahib olur. Müasir aqronomiyanın əsas istiqamətlərindən biri də məhz “daha çox istifadə” yanaşmasını “daha düzgün istifadə” prinsipi ilə əvəz etməkdir.
Gələcəyin kənd təsərrüfatında suya qənaət etmək seçimdən daha çox zərurətə çevriləcək. Lakin qənaət bitkinin ehtiyacını ödəməmək deyil, itkiləri minimuma endirib hər damlanın məhsul yaratmasına çalışmaq deməkdir. Sağlam torpaq həmin suyu qoruyur, düzgün idarəetmə isə onu bitkinin ehtiyac duyduğu anda istifadə etməyə imkan verir. Su qorunduqda torpaq yaşayır, torpaq sağlam olduqda isə məhsul öz gücünü daha yaxşı göstərə bilir.







































