Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Toxumdan Süfrəyə Uzanan Bərəkət Zənciri

Baxış: 63



Süfrəyə gələn çörək, düyü, tərəvəz və saysız-hesabsız digər ərzaqların uzun istehsal yolunun başlanğıcında çox vaxt toxum dayanır. İstehlakçı mağazada hazır məhsulu görsə də, həmin məhsulun arxasında seleksiyaçıdan fermerə, fermerdən emalçıya, logistika şirkətlərindən pərakəndə satış şəbəkəsinə qədər böyük bir sistem fəaliyyət göstərir. Toxum bu sistemin ilk bioloji halqasıdır və onun keyfiyyətindəki dəyişiklik sonrakı mərhələlərin hamısına təsir edə bilər. Buna görə ərzaq zəncirinin davamlılığını toxum sistemindən ayrı qiymətləndirmək mümkün deyil.
Proses seleksiya və toxum istehsalından başlayır. Yeni sort yaradıldıqdan sonra onun müxtəlif şəraitdə sınaqdan keçirilməsi, toxumunun çoxaldılması, keyfiyyətinin yoxlanılması və fermerlərə çatdırılması tələb olunur. Fermer həmin toxumu torpağa səpdikdən sonra suvarma, gübrələmə, bitki mühafizəsi və digər aqrotexniki tədbirlər məhsulun formalaşmasına təsir edir. Bu mərhələlərin hər birində düzgün qərar son məhsulun həm miqdarını, həm də keyfiyyətini müəyyənləşdirir.
Məhsul yığıldıqdan sonra bərəkət zəncirinin yeni hissəsi başlayır. Taxıl üyüdülərək una, yağlı bitkilər emal edilərək yağa, meyvə və tərəvəzlər isə müxtəlif qida məhsullarına çevrilə bilər. Saxlama və nəqliyyat zamanı yaranan itkilər istehsal edilən məhsulun bir hissəsinin istehlakçıya çatmadan itirilməsinə səbəb olduğundan müasir ərzaq sistemlərində məhsuldan sonrakı texnologiyalara da böyük əhəmiyyət verilir. Beləliklə, toxumdan başlayan məhsuldarlıq üstünlüyünün süfrəyə qədər qorunması ayrıca idarəetmə tələb edir.
Qlobal ərzaq sistemində bu zəncir ölkə sərhədlərini də keçir. Bir regionda yetişdirilən buğda başqa ölkədə una çevrilə, üçüncü bazarda isə hazır qida məhsulunun istehsalında istifadə edilə bilər. Pandemiya, münaqişələr, ekstremal hava hadisələri və nəqliyyat marşrutlarında yaranan problemlər son illərdə uzun təchizat zəncirlərinin nə qədər həssas ola bildiyini göstərib. Buna görə istehsalın dayanıqlığı ilə yanaşı anbar, logistika və ticarət marşrutlarının şaxələndirilməsi də ərzaq təhlükəsizliyinin mühüm hissəsinə çevrilib.
Texnologiya bu böyük zəncirin idarə edilməsini dəyişdirir. Peyk müşahidələri və sensorlar tarladakı vəziyyəti izləyə, rəqəmsal platformalar məhsulun mənşəyini qeydə ala, süni intellekt isə məhsuldarlıq və tələb proqnozlarının hazırlanmasına kömək edə bilər. Fermer üçün əkin qərarından başlayan məlumat axını emalçı və ticarət şirkətlərinin planlaşdırmasına qədər davam edə bilir. Nəticədə əvvəllər bir-birindən ayrı görünən toxumçuluq, əkinçilik, logistika və satış vahid məlumat zəncirinin hissələrinə çevrilir.
Süfrədə görünən bir dilim çörəyin arxasında buna görə aylarla davam edən zəhmət və çoxsaylı iqtisadi mərhələlər dayanır. Hər şey düzgün seçilmiş toxumdan başlayır, torpaqda məhsula çevrilir, emal və logistika vasitəsilə isə insanlara çatdırılır. Zəncirin ilk halqası nə qədər sağlam olarsa, sonrakı mərhələlər üçün yaradılan potensial da bir o qədər yüksək olar. Toxumdan süfrəyə uzanan bu bərəkət yolu əslində müasir dünyanın ən böyük və ən vacib istehsal sistemlərindən biridir.

Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.