Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Keyfiyyətli Toxumçuluqla Məhsuldarlığın Yeni Sərhədləri

Baxış: 72



Dünya kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın yeni mərhələsi yalnız daha çox torpaq əkməklə deyil, mövcud sahədən daha səmərəli istifadə etməklə formalaşır. OECD–FAO-nun 2025–2034-cü illər üzrə kənd təsərrüfatı proqnozlarında da istehsal artımının əsas hərəkətverici qüvvəsinin məhsuldarlığın yüksəlməsi olacağı göstərilir. Bu dəyişiklikdə müasir texnologiyalarla yanaşı təkmilləşdirilmiş toxum və sortlardan istifadənin genişlənməsi mühüm rol oynayacaq. Torpaq ehtiyatlarının məhdud olduğu dünyada hər hektarın məhsuldarlığı getdikcə daha strateji göstəriciyə çevrilir.
Keyfiyyətli toxum anlayışı yalnız yüksək cücərmə faizindən ibarət deyil. Toxum sort xüsusiyyətlərini saxlamalı, sağlam olmalı, fiziki və genetik təmizliyə malik olmalı, saxlanma və daşınma prosesində keyfiyyətini itirməməlidir. Sertifikatlaşdırılmış toxum sistemləri məhz bu göstəricilərin nəzarətdə saxlanılmasına xidmət edir. Fermer üçün etibarlı toxum mövsümün başlanğıcında qarşılaşdığı istehsal risklərinin müəyyən hissəsinin azalması deməkdir.
Yeni seleksiya texnologiyaları məhsuldarlığın sərhədlərini genişləndirmək üçün böyük imkanlar yaradır. Sürətləndirilmiş seleksiya, marker əsaslı seçim, genomik seleksiya və rəqəmsal fenotipləşdirmə kimi metodlar perspektivli bitkilərin daha tez müəyyənləşdirilməsinə kömək edir. Müasir istixana və böyümə kameralarında işıq, temperatur və digər şərait idarə olunaraq bəzi bitkilərdə bir il ərzində daha çox seleksiya nəsli əldə etmək mümkündür. Bu isə yeni sortların hazırlanmasına sərf olunan vaxtın azaldılması üçün mühüm üstünlükdür.
Məhsuldarlığın yeni sərhədi isə yalnız rekord nəticə demək deyil. Bir sort ideal şəraitdə çox yüksək məhsul verib quraqlıq və ya istilik zamanı kəskin geriləyirsə, onun istehsal üçün etibarlılığı məhdud qala bilər. Buna görə seleksiyaçılar indi məhsuldarlığın sabitliyinə də böyük diqqət yetirirlər. Müxtəlif iqlim və torpaq şəraitində nəticəsini qoruyan sort fermer üçün bəzən maksimal məhsuldarlıq göstəricisindən daha qiymətli ola bilər.
Toxum sektorunda rəqəmsallaşma keyfiyyət nəzarətinin də imkanlarını artırır. Toxum partiyalarının mənşəyinin izlənilməsi, laboratoriya nəticələrinin rəqəmsallaşdırılması və istehsaldan satışadək məlumat zəncirinin yaradılması saxta və standartlara uyğun olmayan materialların bazara daxil olmasının qarşısını almağa kömək edə bilər. Fermerlərin sort xüsusiyyətləri və uyğun əkin zonaları haqqında rəqəmsal məlumatlara çıxışı isə toxum seçimində səhvlərin azalmasına şərait yaradır. Beləliklə, toxumçuluq getdikcə genetika, məlumat və istehsal texnologiyalarının birləşdiyi sahəyə çevrilir.
Qarşıdakı illərdə kənd təsərrüfatının əsas yarışlarından biri eyni hektardan daha sabit və keyfiyyətli məhsul əldə etmək uğrunda gedəcək. Bunun üçün torpağın sağlamlığı, su idarəçiliyi, dəqiq gübrələmə və bitki mühafizəsi ilə yanaşı toxumun keyfiyyəti də həlledici olacaq. Toxumçuluqda əldə edilən hər yeni elmi nəticə milyonlarla hektarda tətbiq edildikdə böyük istehsal artımına çevrilə bilər. Məhsuldarlığın yeni sərhədlərinə aparan yol buna görə çox vaxt tarladan əvvəl toxumçuluq və seleksiya mərkəzlərindən başlayır.

Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.