ABŞ və İran arasında davam edən geosiyasi gərginlik ilk baxışdan yalnız enerji və təhlükəsizlik məsələsi kimi görünsə də, onun təsirləri kənd təsərrüfatına qədər uzanır. Yaxın Şərqdə yaranan hər bir böhran enerji bazarında qiymət dəyişikliklərinə səbəb olur və bu dəyişikliklər aqrar istehsalın bütün mərhələlərinə təsir göstərir. Fermerlər üçün yanacaq, gübrə və logistika xərclərinin artması istehsalın maya dəyərini yüksəldən əsas amillərdən biridir. Buna görə də geosiyasi risklər aqrar sektor üçün iqtisadi riskə çevrilir.
Enerji qiymətlərindəki artım kənd təsərrüfatı texnikasının istismar xərclərini artırır. Traktorlar, kombaynlar, su nasosları və digər avadanlıqların işlədilməsi üçün daha çox vəsait tələb olunur. Böyük təsərrüfatlarda bu əlavə xərclər milyonlarla dollar həcmində ola bilir. Kiçik fermerlər isə artan xərclər səbəbindən investisiya imkanlarını məhdudlaşdırmağa məcbur qalırlar.
Digər mühüm məsələ gübrə bazarı ilə bağlıdır. Təbii qaz gübrə istehsalının əsas komponentlərindən biri olduğu üçün enerji qiymətlərindəki hər artım gübrələrin də bahalaşmasına gətirib çıxarır. Gübrə xərclərinin yüksəlməsi fermerlərin məhsuldarlığı qorumaq imkanlarını məhdudlaşdırır və bəzi hallarda məhsul həcminin azalmasına səbəb olur. Bu isə növbəti mövsümdə ərzaq bazarında qiymət artımlarını sürətləndirə bilər.
Beynəlxalq daşımalar da geosiyasi gərginlikdən ciddi şəkildə təsirlənir. Gəmilərin alternativ marşrutlardan istifadə etməsi, sığorta haqlarının yüksəlməsi və çatdırılma müddətlərinin uzanması kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracını və idxalını bahalaşdırır. Bu vəziyyət qlobal bazarda rəqabəti dəyişdirir və bəzi ölkələrin bazar üstünlüyünü zəiflədə bilir. Nəticədə fermerlərin gəlirləri üzərində əlavə təzyiq yaranır.
İqtisadçılar hesab edirlər ki, gələcəkdə geosiyasi risklər aqrar sektorun planlaşdırılmasında əsas göstəricilərdən biri olacaq. Fermerlər yalnız hava şəraitini və bazar qiymətlərini deyil, həm də beynəlxalq siyasi prosesləri izləməyə məcbur qalacaqlar. Dayanıqlı istehsal texnologiyalarına keçid, enerji səmərəliliyinin artırılması və risklərin düzgün idarə olunması belə dövrlərdə daha böyük əhəmiyyət qazanacaq. Aqrar sektorun uğuru artıq təkcə torpaqdan deyil, qlobal hadisələrə uyğunlaşmaq bacarığından da asılı olacaq.
