Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

İqlim Dəyişikliklərinə Davamlı Əkinçilik Necə Qurulur?

Baxış: 54


İqlim dəyişiklikləri kənd təsərrüfatında mövsümlərin başlanma vaxtını, yağıntıların paylanmasını və zərərvericilərin yayılma arealını dəyişdirir. Uzunmüddətli quraqlıqların ardınca güclü yağışların baş verməsi fermerlərin əvvəlki təcrübəyə əsaslanan planlarını çətinləşdirir. Bu şəraitdə davamlı əkinçilik yalnız məhsuldarlığı artırmaq deyil, qeyri-müəyyən hava hadisələrinə uyğunlaşmaq bacarığı deməkdir. Təsərrüfatların yeni iqlim reallığına uyğun qurulması artıq qlobal ərzaq təhlükəsizliyinin əsas məsələlərindən biridir.
Davamlılığın ilk şərti bir təsərrüfatın bütün ümidini yalnız bir məhsula bağlamamasıdır. Müxtəlif yetişmə müddətinə və iqlim dözümlülüyünə malik bitkilərin əkilməsi ümumi məhsul itkisi riskini azaldır. Quraqlığa, istiliyə, duzluluğa və xəstəliklərə davamlı sortların seçilməsi də dəyişkən hava şəraitində daha sabit nəticə verir. Yeni genomik və seleksiya texnologiyaları bu xüsusiyyətlərə malik bitki sortlarının hazırlanmasını sürətləndirir.
Sağlam torpaq iqlim risklərinə qarşı ən güclü müdafiə vasitələrindən biridir. Üzvi maddələrlə zəngin torpaq daha çox su saxlaya, güclü yağış zamanı səth axınını azalda və bitki köklərini temperatur dəyişikliklərindən qoruya bilir. Örtük bitkilərinin əkilməsi, növbəli əkin, kompost tətbiqi və torpağın minimum becərilməsi bu xüsusiyyətlərin qorunmasına kömək edir. Regenerativ əkinçilik təşəbbüslərinin genişləndirilməsi də məhz torpaq sağlamlığı, su tutumu, biomüxtəliflik və fermer gəlirlərinin birlikdə yaxşılaşdırılmasına əsaslanır.
Su idarəçiliyi davamlı əkinçiliyin digər əsas sütunudur. Yağış suyunun toplanması, damcı suvarma, torpaq rütubəti sensorları və suvarmanın hava proqnozlarına uyğunlaşdırılması məhdud su ehtiyatlarından daha səmərəli istifadə etməyə imkan verir. Süni intellekt əsaslı sistemlər bir neçə günlük hava və torpaq məlumatlarını təhlil edərək suvarmanın ən uyğun vaxtını və miqdarını hesablaya bilir. FAO-nun nümayiş etdirdiyi yeni həllər arasında su ehtiyacını proqnozlaşdıran, zərərverici risklərini müəyyən edən və gübrə istifadəsini azaltmağa kömək edən sistemlər də yer alır.
İqlimə davamlı təsərrüfat təkcə yeni texnologiya almaqla qurulmur. Fermerin məlumat əldə etməsi, maliyyə risklərinin bölüşdürülməsi, sığorta imkanları və yerli şəraitə uyğun məsləhət xidmətləri də vacibdir. OECD və FAO-nun uzunmüddətli kənd təsərrüfatı perspektivlərində dayanıqlı məhsuldarlıq üçün iqlimə uyğun əkinçilik, yaxşılaşdırılmış suvarma və torpağın davamlı idarə olunması əsas istiqamətlər sırasında göstərilir. Müxtəlif tədbirləri vahid sistemdə birləşdirən təsərrüfatlar gələcək iqlim sarsıntılarına daha hazırlıqlı olacaqlar.

Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.