Müasir fermer üçün ən vacib qərarlardan biri hansı məhsulun hansı sahədə yetişdiriləcəyini düzgün müəyyənləşdirməkdir. Torpağın fiziki quruluşu, turşuluq səviyyəsi, üzvi maddə ehtiyatı, su imkanları və yerli hava şəraiti nəzərə alınmadan edilən seçim gözlənilən məhsuldarlığı verməyə bilər. Buna görə əkin qabağı torpaq analizi artıq yalnız iri təsərrüfatlar üçün deyil, səmərəli istehsal qurmaq istəyən bütün fermerlər üçün faydalı vasitəyə çevrilir. Torpağın nə istədiyini bilmək ona təsadüfi müdaxilələrin qarşısını alır.
Sort və toxum seçimi də məhsuldarlığın taleyini müəyyənləşdirən əsas məsələlərdəndir. Yüksək məhsuldar sort hər şəraitdə eyni nəticəni vermir və onun temperatur, su, vegetasiya müddəti və xəstəliklərə davamlılığı nəzərə alınmalıdır. Xüsusilə hava şəraitinin dəyişkənləşdiyi dövrdə quraqlığa və istiliyə daha dözümlü sortların əhəmiyyəti artır. FAO-WMO qiymətləndirmələri də uyğun bitki və sort seçimini ekstremal istilərə qarşı adaptasiya vasitələri sırasında göstərir.
Fermerin düzgün seçimi yalnız toxumla məhdudlaşmır. Eyni sahədə illərlə eyni məhsulun yetişdirilməsi müəyyən qida maddələrinin azalmasına, xəstəlik və zərərverici təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Növbəli əkin isə müxtəlif bitkilərin torpaqdan fərqli şəkildə istifadə etməsinə imkan yaradaraq bu təzyiqi azaltmağa kömək edir. Belə sistem torpağın uzunmüddətli məhsuldarlığının qorunmasında mühüm vasitələrdən biridir.
Gübrələmə qərarları da dəqiq hesablamaya əsaslanmalıdır. Daha çox gübrənin avtomatik şəkildə daha çox məhsul demək olmadığı artıq fermer təsərrüfatlarında getdikcə daha yaxşı anlaşılır. Bitkinin ehtiyacından artıq verilən qida maddələri həm istehsal xərcini yüksəldə, həm torpaq və su ehtiyatlarına əlavə yük yarada bilər. Analizə əsaslanan qidalanma proqramı isə bitkinin ehtiyacını ödəməklə yanaşı, fermerin xərcini daha səmərəli idarə etməsinə şərait yaradır.
2026-cı ildə kənd təsərrüfatı üçün hava risklərinin yüksək qalması bu qərarların əhəmiyyətini daha da artırıb. WMO güclü El Niño fonunda dünyanın müxtəlif hissələrində yağıntı rejimlərinin dəyişəcəyini, bəzi bölgələrdə quraqlıq, digərlərində isə normadan artıq yağıntı ehtimalının artacağını bildirir. Bu səbəbdən fermer üçün əvvəlki illərin təcrübəsini olduğu kimi təkrarlamaq əvəzinə mövsümi proqnozları izləmək və qərarları real şəraitə uyğunlaşdırmaq daha düzgün yanaşmadır.
Torpağın məhsuldarlığı nəticə etibarilə fermerin qəbul etdiyi çoxsaylı kiçik qərarların ümumi nəticəsidir. Düzgün toxum, uyğun əkin vaxtı, balanslı qidalanma, səmərəli suvarma və torpağın qorunması bir araya gəldikdə sahənin potensialından daha yaxşı istifadə etmək mümkün olur. Bu yanaşma bir mövsümdə daha çox məhsul götürməkdən əlavə, torpağın gələcək illərdə də məhsuldar qalmasına xidmət edir. Fermerin ən qiymətli sərmayəsi buna görə yalnız toxuma deyil, düzgün qərara qoyulan sərmayədir.
