
Torpaq uzun müddət quraqlıq şəraitində qaldıqda onun üzərində kənd təsərrüfatı istehsalının qurulması çətinləşir, lakin uyğun su mənbəyi və düzgün idarəetmə həmin ərazilərin potensialını dəyişə bilər. Dünyanın quraq və yarımquraq bölgələrində yaradılan suvarma sistemləri əvvəllər məhdud məhsuldarlığa malik sahələrdə intensiv əkinçilik imkanları formalaşdırıb. Bununla belə, suyun torpağa çatdırılması işin yalnız başlanğıcıdır. Həmin suyun məhsula çevrilməsi fermerin biliyi, zəhməti, texnologiyası və torpağın düzgün idarə olunmasından asılıdır.
Müasir aqrar təsərrüfatlarda torpağın “oyadılması” mərhələsi ətraflı analizlə başlayır. Torpağın pH göstəricisi, üzvi maddə səviyyəsi, duzluluğu, teksturası və su saxlama qabiliyyəti müəyyən edilir, bundan sonra əkin və suvarma strategiyası hazırlanır. Bu məlumatlar olmadan yalnız su verməklə davamlı yüksək məhsuldarlıq əldə etmək mümkün deyil. Hər torpaq fərqli xüsusiyyət daşıdığı üçün onun suya reaksiyası da fərqli olur.
Quraq ərazilərdə ən böyük təhlükələrdən biri suvarma nəticəsində torpağın tədricən şoranlaşmasıdır. Suyun tərkibindəki duzlar buxarlanma nəticəsində torpaqda qala və illər ərzində kök zonasındakı duzluluğu yüksəldə bilər. Drenaj zəif olduqda problem daha da ağırlaşaraq əvvəl məhsuldarlığın azalmasına, sonrakı mərhələdə isə torpağın əkin üçün yararsız vəziyyətə düşməsinə gətirib çıxara bilər. Buna görə yeni suvarılan sahələrdə drenaj və duzluluq monitorinqi məhsuldarlıq qədər vacib hesab edilir.
Torpağın üzvi maddələrlə zənginləşdirilməsi suyun səmərəli istifadəsinə əlavə imkan yaradır. Sağlam struktur formalaşdıqda torpaq suyu daha yaxşı qəbul edir və rütubəti kök zonasında daha uzun müddət saxlaya bilir. Bitki qalıqlarının sahədə saxlanılması, örtük bitkiləri, kompost və uyğun torpaq becərmə üsulları bu baxımdan mühüm vasitələrdir. Beləliklə, fermer yalnız suvarma sistemi ilə deyil, torpağın özünün su saxlama qabiliyyətini artırmaqla da quraqlığa qarşı müdafiə yaradır.
Əkinçinin zəhmətinin dəyəri də məhz bütün bu proseslərin birlikdə idarə olunmasında ortaya çıxır. Müasir fermer suvarma vaxtını, toxum normasını, gübrələməni, bitki mühafizəsini və bazara çıxış vaxtını bir-biri ilə əlaqələndirməlidir. Bir sahədə buraxılan səhv digər mərhələlərdə çəkilən xərclərin səmərəsini azalda bilər. Buna görə yüksək məhsuldarlıq artıq yalnız fiziki zəhmətin deyil, bilik və dəqiq idarəetmənin nəticəsidir.
Su torpağı oyada bilər, lakin sərvəti yaradan su ilə insan zəhmətinin düzgün birləşməsidir. Hər yaşıl sahənin arxasında suyun gətirilməsi, torpağın hazırlanması, bitkinin qorunması və məhsulun yetişdirilməsi üçün görülən böyük iş dayanır. Davamlı kənd təsərrüfatında məqsəd torpaqdan bir neçə il maksimum məhsul almaq deyil, onun istehsal gücünü gələcək nəsillərə qədər qorumaqdır. Əsl aqrar sərvət də məhz suyun, sağlam torpağın və zəhmətin uzunmüddətli harmoniyasından yaranır.







































