Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Əkinçinin Ən Böyük Sərmayəsi Torpaq, Ən Böyük Dayağı Sudur

Baxış: 54


Fermerin sərvəti yalnız texnika, toxum və ya anbarla ölçülmür; onun əsas kapitalı məhsul yetişdirdiyi torpaqdır. Lakin torpağın iqtisadi dəyəri su təminatından birbaşa asılıdır və etibarlı su olmayan ərazilərdə istehsal imkanları ciddi şəkildə məhdudlaşa bilər. FAO-nun aktual məlumatına görə, hazırda kənd təsərrüfatı dünyada şirin su götürülməsinin təxminən 72 faizini təşkil edir. Eyni zamanda 1,2 milyard insan ciddi su məhdudiyyətlərinin mövcud olduğu kənd təsərrüfatı ərazilərində yaşayır.

Bu mənzərə fermerin suya münasibətinin dəyişməsini zəruri edir. Əvvəllər əsas məqsəd tarlaya mümkün qədər çox su çatdırmaq idisə, indi hər kubmetr suyun yaratdığı məhsul və gəlir hesablanmağa başlanır. Su məhsuldarlığının artırılması xüsusilə quraq və yarımquraq regionlarda təsərrüfatların rəqabət qabiliyyətinə təsir edən əsas amillərdən birinə çevrilir. Fermerin gələcək üstünlüyü daha çox su istifadə etmək deyil, eyni miqdarda sudan daha yüksək nəticə almaq olacaq.

Damcı suvarma bu dəyişimin ən tanınmış nümunələrindən biridir. Suyun birbaşa bitkinin kök zonasına çatdırılması səthdən baş verən lazımsız itkiləri azaltmağa və suvarmanı daha dəqiq idarə etməyə imkan verir. Sensor və avtomatik idarəetmə ilə birləşdirildikdə sistem torpağın rütubəti müəyyən həddən aşağı düşdükdə suvarmanı işə sala, tələb olunan səviyyəyə çatdıqda isə dayandıra bilir. Bununla həm suya, həm enerjiyə, həm də fermerin vaxtına qənaət etmək mümkündür.

Enerji məsələsi də suvarmanın iqtisadi səmərəliliyində mühüm rol oynayır. FAO günəş enerjisi ilə işləyən suvarma sistemlərinin elektrik şəbəkəsinin zəif olduğu və dizel yanacağının baha başa gəldiyi kənd ərazilərində fermerlər üçün yeni imkanlar yaratdığını bildirir. Günəş nasosları suyun qaldırılması xərclərini aşağı sala və kiçik fermerlərin suvarmaya çıxışını yaxşılaşdıra bilər. Bununla yanaşı, FAO xəbərdarlıq edir ki, düzgün qaydalar olmadıqda ucuz enerji yeraltı suların həddindən artıq götürülməsinə gətirib çıxara bilər.

Deməli, texnologiyanın özü bütün problemləri həll etmir. Su mənbələrinin monitorinqi, götürülən suyun ölçülməsi, fermerlərin maarifləndirilməsi və su istifadəçiləri arasında ədalətli bölgü eyni dərəcədə vacibdir. Müasir suvarmanın uğuru avadanlıqla yanaşı düzgün idarəetmə sistemindən asılıdır. Su ehtiyatını bu gün tükəndirərək əldə edilən yüksək məhsul uzunmüddətli kənd təsərrüfatı uğuru sayıla bilməz.

Torpaq fermerin kapitalıdırsa, su həmin kapitalı işlədən əsas dayaqlardan biridir. İkisini bir-birindən ayrı qorumaq mümkün deyil, çünki susuz torpaq istehsal gücünü itirdiyi kimi, sağlam torpaq olmadan verilən su da gözlənilən nəticəni yaratmır. Gələcəyin fermeri buna görə həm məhsul istehsalçısı, həm də torpaq və su ehtiyatlarının idarəedicisi olacaq. Ən böyük sərmayəni qorumağın yolu ən böyük dayağı ağılla istifadə etməkdən keçir.


Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.