Suvarma sisteminə yatırılan investisiya nəticəsini yalnız bir əkin mövsümündə göstərən xərc deyil. Düzgün qurulmuş kanal, boru xətti, su anbarı, drenaj sistemi və rəqəmsal idarəetmə infrastrukturu onilliklər ərzində kənd təsərrüfatının məhsuldarlığına təsir edə bilər. Bu səbəbdən suvarma layihələri getdikcə daha çox ərzaq təhlükəsizliyi, iqlimə uyğunlaşma və kənd yerlərinin iqtisadi inkişafı ilə birlikdə qiymətləndirilir. Əkin sahəsinə çatdırılan su bugünkü məhsulla yanaşı sabahkı istehsal potensialına da xidmət edir.
Müasir suvarma layihələrində əsas dəyişikliklərdən biri su itkisini ölçməyə daha çox diqqət ayrılmasıdır. Köhnə sistemlərdə mənbədən götürülən suyun müəyyən hissəsi sahəyə çatana qədər sızma, buxarlanma və texniki nasazlıqlar nəticəsində itirilə bilər. Yeni layihələrdə isə qapalı boru sistemləri, avtomatik qapılar, axınölçənlər və uzaqdan idarəetmə vasitələri suyun hər mərhələdə izlənməsini mümkün edir. Beləliklə, fermerin istifadə etdiyi son damlanın arxasında bütün şəbəkənin səmərəliliyi dayanır.
Suya qoyulan investisiyanın dəyəri onun kənd təsərrüfatında yaratdığı əlavə məhsulla daha aydın görünür. Elmi tədqiqatlarda məhsulun hər kubmetr suya düşən miqdarı — su məhsuldarlığı — əsas göstəricilərdən biri kimi istifadə olunur. Peyk və meteoroloji məlumatların inteqrasiyası vasitəsilə artıq böyük ərazilərdə evapotranspirasiya və su məhsuldarlığını müqayisə etmək mümkündür. Bu, investisiyanın hansı sahədə daha böyük nəticə yaradacağını müəyyənləşdirməyə və suvarma planını daha dəqiq qurmağa imkan verir.
Ancaq gələcəyə qoyulan sərmayənin davamlı olması üçün suyun keyfiyyəti də diqqətdən kənarda qala bilməz. Su çatışmazlığı yaşayan bəzi regionlarda təmizlənmiş tullantı sularının kənd təsərrüfatında istifadəsi artır, lakin bu proses ciddi monitorinq tələb edir. Son tədqiqatlar uyğun olmayan tullantı sularının torpaqda və tərəvəzlərdə müəyyən metalların yığılmasına səbəb ola biləcəyini və torpaq sağlamlığı ilə ərzaq təhlükəsizliyi baxımından risklər yarada biləcəyini göstərir. Buna görə alternativ su mənbələrinin istifadəsi yalnız miqdar deyil, keyfiyyət standartları ilə birlikdə idarə olunmalıdır.
Su infrastrukturu ilə yanaşı fermerin bilik və bacarığına qoyulan sərmayə də vacibdir. Ən müasir damcı sisteminin düzgün proqramlaşdırılmaması, filtr və boruların vaxtında qulluq edilməməsi və ya suvarma vaxtının səhv seçilməsi gözlənilən səmərənin əldə olunmamasına səbəb ola bilər. Buna görə dünyada modernləşmə proqramlarında texniki avadanlıqla yanaşı fermerlərin təliminə, məlumat sistemlərinə və su istifadəçilərinin təşkilatlanmasına da böyük diqqət ayrılır. Texnologiyanın real faydası onu doğru idarə edən insanla ortaya çıxır.
Əkin sahəsinə çatan hər damla buna görə sadəcə bir neçə litr suyun tarlaya ötürülməsi deyil. O damlanın arxasında infrastruktur, enerji, texnologiya, fermer zəhməti və uzunmüddətli ərzaq strategiyası dayanır. Su düzgün idarə olunduqda həmin damla məhsula, gəlirə və kənd yerlərində yeni iqtisadi imkanlara çevrilir. Gələcəyin kənd təsərrüfatına qoyulan ən qiymətli sərmayələrdən biri də məhz suyun torpağa itkisiz, vaxtında və ağılla çatdırılması olacaq.
