
Torpağın münbit olması yüksək məhsuldarlıq üçün böyük üstünlükdür, lakin onun daxilindəki potensialın məhsula çevrilməsi üçün bitkinin su ehtiyacı vaxtında təmin edilməlidir. Müasir kənd təsərrüfatında suvarma buna görə sadəcə quraqlıq zamanı istifadə olunan yardımçı vasitə deyil, istehsalın planlaşdırılmasını mümkün edən əsas idarəetmə alətlərindən biri hesab olunur. FAO-nun göstəricilərinə görə, dünya əkin sahələrinin təxminən 23 faizi suvarma infrastrukturu ilə təmin olunsa da, həmin sahələr qlobal bitkiçilik məhsullarının dəyərinin təxminən 48 faizini yaradır. Bu fərq suvarmanın torpağın istehsal qabiliyyətini necə yüksəldə bildiyini aydın göstərir.
Torpağın potensialından tam istifadə etmək üçün suyun sadəcə sahəyə çatdırılması kifayət etmir. Bitkinin kök sisteminin yerləşdiyi dərinlik, torpağın su saxlama qabiliyyəti, temperatur, külək və inkişaf mərhələsi nəzərə alınmalıdır. Qumlu torpaqlar suyu daha sürətli itirdiyi halda, gil tərkibli torpaqlar rütubəti daha uzun saxlaya bilər və buna görə eyni bitki müxtəlif torpaq şəraitində fərqli suvarma rejimi tələb edir. Müasir təsərrüfatlarda torpaq analizinin suvarma proqramı ilə birlikdə aparılması məhz bu səbəbdən getdikcə genişlənir.
Yeni texnologiyalar fermerə torpağın daxilində baş verən dəyişiklikləri əvvəlkindən daha dəqiq izləmək imkanı verir. Torpaq rütubəti sensorları müxtəlif dərinliklərdə suyun miqdarını ölçür, meteoroloji sistemlər buxarlanma şəraitini hesablayır, peyk məlumatları isə bitkilərdə yaranan stress əlamətlərini böyük ərazilər üzrə müəyyənləşdirməyə kömək edir. Bu məlumatların birlikdə təhlili nəticəsində tarlanın hər hissəsinə eyni miqdarda su vermək əvəzinə real ehtiyaca uyğun suvarma həyata keçirilə bilər. Belə yanaşma həm məhsuldarlığı qoruyur, həm də artıq su sərfinin qarşısını alır.
Suvarmanın düzgün təşkili gübrələrin səmərəliliyinə də birbaşa təsir göstərir. Torpaqda kifayət qədər rütubət olmadıqda bitki qida maddələrini lazımi səviyyədə mənimsəyə bilmir, həddindən artıq su isə müəyyən elementlərin kök zonasından yuyulmasına səbəb ola bilər. Buna görə dəqiq suvarma ilə fertiqasiyanın — gübrənin suvarma suyu vasitəsilə verilməsinin — birlikdə tətbiqi yüksək dəyərli bitkilərin becərilməsində mühüm istiqamətlərdən birinə çevrilib. Fermer bununla su və qida maddələrini bitkinin inkişaf mərhələsinə uyğun daha dəqiq idarə edə bilir.
Torpağın istehsal potensialının qorunması yalnız bir mövsümün yüksək məhsulu ilə ölçülməməlidir. Yanlış suvarma uzun müddət davam etdikdə şoranlaşma, bataqlaşma, torpaq strukturunun zəifləməsi və məhsuldarlığın tədricən aşağı düşməsi kimi problemlər yarana bilər. Buna görə drenaj, suyun keyfiyyətinin yoxlanılması və torpaqdakı duz balansının izlənməsi müasir suvarma sistemlərinin ayrılmaz hissəsidir. Məqsəd bu gün yüksək məhsul götürməklə yanaşı torpağın gələcək istehsal qabiliyyətini də qorumaqdır.
Suvarmanın əsl gücü məhz burada üzə çıxır: torpaqda mövcud olan təbii potensialı idarə olunan və sabit məhsula çevirmək. Su doğru zamanda, doğru miqdarda və doğru üsulla verildikdə toxumun genetik imkanlarından, gübrədən və fermerin çəkdiyi zəhmətdən daha səmərəli istifadə olunur. Gələcəyin yüksək məhsuldar təsərrüfatları ən çox su istifadə edənlər deyil, torpağın ehtiyacını ən dəqiq müəyyənləşdirənlər olacaq. Beləliklə, suvarma torpaqla məhsul arasında görünməyən, lakin həlledici körpü rolunu oynayacaq.







































