Bir ovuc toxumla dolu məhsul arasında böyük bir istehsal prosesi dayanır. Toxum torpağa səpildikdən sonra onun cücərməsi və məhsula çevrilməsi yalnız təbii şəraitdən deyil, fermerin torpağı necə hazırlamasından, suvarmanı necə təşkil etməsindən və bitkini mövsüm ərzində necə qorumasından asılıdır. Buna görə kənd təsərrüfatında toxum başlanğıcdır, onu real bərəkətə çevirən isə planlı əməkdir.
Keyfiyyətli toxum seçimi məhsuldarlığın ilk şərtlərindən biridir. Bitkinin yetişdiriləcəyi iqlimə və torpaq şəraitinə uyğun sortların seçilməsi xəstəliklərə, quraqlığa və digər stress amillərinə qarşı davamlılığı yüksəldə bilər. FAO da keyfiyyətli toxum və uyğun sortlara çıxışı məhsuldarlığın, ərzaq təhlükəsizliyinin və dəyişən iqlim şəraitinə uyğunlaşmanın mühüm elementlərindən biri kimi qiymətləndirir. (fao.org)
Toxum cücərdikdən sonra isə fermerin gündəlik müşahidəsi başlayır. Torpağın nəmlik vəziyyəti, alaq otları, zərərvericilər, xəstəlik əlamətləri və bitkinin qida ehtiyacı inkişafın müxtəlif mərhələlərində dəyişə bilər. Bu səbəbdən düzgün fermerçilik əvvəlcədən hazırlanmış plana kor-koranə əməl etmək deyil, sahədən gələn məlumatlara uyğun olaraq həmin planı mövsüm ərzində yeniləmək bacarığıdır.
Müasir texnologiyalar bu müşahidəni daha dəqiq etməyə imkan verir. Torpaq nəmlik sensorları, peyk məlumatları, dron müşahidələri və dəqiq əkinçilik sistemləri sahənin müxtəlif hissələrində yaranan problemlərin daha tez müəyyən edilməsinə kömək edir. Bununla belə, texnologiyanın verdiyi məlumatın düzgün qərara çevrilməsi yenə fermerin təcrübəsi və yerli şəraiti tanıması ilə sıx bağlıdır.
Məhsul yetişəndə fermerin işi hələ tam başa çatmır. Yığımın vaxtında aparılması, məhsulun zədələnmədən daşınması, saxlanması və bazara çatdırılması istehsal prosesinin iqtisadi nəticəsini müəyyənləşdirir. Sahədə yüksək məhsul əldə etmək böyük uğur olsa da, yığımdan sonrakı itkilər azaldılmadıqda həmin potensialın bir hissəsi istehlakçıya çatmadan itirilə bilər.
Beləcə toxumdan başlayan uzun yol süfrəyə çatan məhsulla tamamlanır. Bu yolun hər mərhələsində torpaq, su, günəş və təbiət mühüm rol oynasa da, bütün bu imkanları bir istehsal sistemində birləşdirən əsas qüvvə fermerin əməyidir. Fermerçilikdə bərəkət yalnız torpağın verdiyi deyil, insanın biliyi və zəhməti ilə torpağın potensialından əldə etdiyi nəticədir.
