Əkinçilikdə suyun olması qədər onun doğru zamanda və doğru miqdarda bitkiyə çatdırılması da vacibdir. Su mənbəyində kifayət qədər ehtiyat olsa belə, zəif infrastruktur və yanlış suvarma rejimi nəticəsində bitki ehtiyac duyduğu mərhələdə susuz qala bilər. Xüsusilə çiçəkləmə, meyvə əmələgəlmə və dənin dolması kimi kritik inkişaf mərhələlərində su çatışmazlığı məhsuldarlığa ciddi təsir göstərə bilər.
FAO-nun məlumatlarına görə, suvarılan əkinçilik yüksək məhsuldarlıq potensialına malik olsa da, dünya üzrə suvarılan torpaqların 60 faizdən çoxu yüksək və ya çox yüksək su stressi yaşayan ərazilərdə yerləşir. İqlim dəyişikliklərinin 2050-ci ilə qədər bitkilərin evapotranspirasiya tələbatını 20–30 faiz artıracağı gözlənilir. Bu səbəbdən suyun sadəcə əldə olunması deyil, itkisiz və planlı şəkildə tarlaya çatdırılması daha böyük əhəmiyyət qazanır.
Suvarma şəbəkəsində yaranan itkilər fermerin məhsuluna görünməyən xərc kimi təsir edir. Açıq kanallarda sızma və buxarlanma, nasaz borular, düzgün tənzimlənməyən paylayıcı qurğular və qeyri-bərabər suvarma suyun bir hissəsinin bitkiyə çatmadan itirilməsinə səbəb olur. Bu isə həm su ehtiyatını azaldır, həm də eyni sahənin suvarılması üçün daha çox enerji və vaxt tələb edir.
Suyun sahəyə bərabər paylanması da məhsulun keyfiyyətinə təsir göstərir. Tarlanın bir hissəsinin normadan artıq, digər hissəsinin isə az su alması bitkilərin inkişafında ciddi fərqlər yarada bilər. Nəticədə məhsulun yetişmə vaxtı, ölçüsü və keyfiyyəti eyni sahənin daxilində belə qeyri-bərabər ola bilər.
Müasir texnologiyalar bu problemi azaltmaq üçün yeni imkanlar yaradır. Torpaq rütubəti sensorları, peyk məlumatları və avtomatik suvarma idarəetməsi hansı sahənin nə vaxt suya ehtiyacı olduğunu müəyyənləşdirməyə kömək edir. 2026-cı ildə FAO-nun rəqəmsal kənd təsərrüfatı yanaşmalarında da məlumat əsaslı qərarların torpaq, su və digər resursların daha səmərəli idarə olunmasında rolu xüsusi vurğulanır.
Məhsulun taleyi çox zaman sahəyə daxil olan suyun həcmi ilə deyil, həmin suyun nə qədər düzgün idarə olunması ilə müəyyən edilir. Etibarlı infrastruktur, dəqiq planlaşdırma və bitkinin ehtiyacına uyğun suvarma eyni su ehtiyatı ilə daha yüksək və sabit məhsul əldə etməyə imkan verə bilər. Buna görə tarlaya düzgün çatdırılan hər damcı fermer üçün həm məhsul, həm də gəlir deməkdir.
