Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Hər Damla Suyun Dəyəri Tarlada Məhsulla Ölçülür

Baxış: 54


Su kənd təsərrüfatının ən qiymətli istehsal resurslarından biridir və onun əhəmiyyəti qlobal su qıtlığı dərinləşdikcə daha da artır. Hazırda kənd təsərrüfatı dünyada şirin su götürülməsinin təxminən 72 faizini təşkil edir. Eyni zamanda su ehtiyatlarının qeyri-sabitliyi, quraqlıq və temperatur artımı bir çox əkinçilik regionunda fermerləri əvvəlkindən daha dəqiq su idarəçiliyinə məcbur edir. Buna görə müasir təsərrüfatlarda əsas sual tarlaya nə qədər su verilməsi deyil, verilən suyun nə qədərinin məhsula çevrilməsidir.

Həddindən artıq suvarmanın yüksək məhsuldarlıq demək olmadığı artıq aqrar idarəetmənin əsas prinsiplərindən biridir. Normadan artıq su torpaqda hava-su balansını poza, qida maddələrinin yuyulmasını sürətləndirə və bəzi şəraitlərdə şoranlaşma və digər problemlərin yaranmasına şərait yarada bilər. Digər tərəfdən, suvarmanın gecikdirilməsi bitkidə stress yaradaraq inkişafı və məhsul formalaşmasını zəiflədə bilər. Buna görə suvarmanın həm vaxtı, həm də miqdarı bitkinin inkişaf mərhələsinə və torpağın real vəziyyətinə uyğun müəyyən edilməlidir.

Məhz burada sensorlar və dəqiq suvarma texnologiyaları böyük əhəmiyyət qazanır. Torpağın müxtəlif dərinliklərində rütubət göstəricilərinin ölçülməsi kök zonasındakı real su ehtiyatını görməyə imkan verir. Meteoroloji məlumatlar və evapotranspirasiya hesablamaları ilə birlikdə bu göstəricilər növbəti suvarmanın nə zaman aparılmasını daha düzgün müəyyənləşdirə bilər. 2026-cı ildə yenilənmiş beynəlxalq metodologiyalarda məsafədən müşahidə və daha geniş hava məlumatlarının su tələbatının hesablanmasına daxil edilməsi də bu istiqamətin nə qədər sürətlə inkişaf etdiyini göstərir.

Suya qənaətin başqa mühüm istiqaməti suvarma infrastrukturunun özündə yaranan itkilərin azaldılmasıdır. Suyun mənbədən sahəyə çatdırılması zamanı baş verən sızmalar, düzgün planlaşdırılmayan paylanma və köhnəlmiş sistemlər fermerin istifadəsinə çatan suyun həcmini azalda bilər. Buna görə yalnız tarladakı suvarma qurğusunun dəyişdirilməsi kifayət etmir; bütöv su idarəetmə zəncirinin səmərəliliyi nəzərə alınmalıdır. FAO da su çatışmazlığı ilə mübarizədə suvarma sistemlərinin bərpası və modernləşdirilməsini əsas tədbirlər sırasında göstərir.

Qlobal miqyasda problemin böyüklüyünü göstərən başqa bir göstərici suvarılan ərazilərin yerləşməsidir. FAO-nun məlumatına görə, dünyada suvarılan torpaqların 60 faizdən çoxu yüksək və ya çox yüksək su stressinin olduğu ərazilərdə yerləşir. İqlim dəyişikliklərinin təsiri ilə 2050-ci ilə qədər evapotranspirasiya tələbatının 20–30 faiz yüksələ biləcəyi də bildirilir. Bu isə eyni məhsulu yetişdirmək üçün gələcəkdə su idarəçiliyinin indikindən daha dəqiq qurulmasını zəruri edə bilər.

Belə şəraitdə hər damla suyun iqtisadi dəyəri tarlada alınan nəticə ilə ölçülməyə başlayır. Dəqiq suvarma, torpaq rütubətinin qorunması, uyğun bitki seçimi və su itkilərinin minimuma endirilməsi birlikdə tətbiq edildikdə daha dayanıqlı istehsal modeli yarana bilər. Su ehtiyatlarının məhdudlaşdığı dünyada ən güclü təsərrüfat yalnız ən çox suya sahib olan deyil, əlindəki suyu ən səmərəli idarə edən təsərrüfat olacaq. Bu baxımdan suya qənaət artıq seçim deyil, müasir əkinçiliyin iqtisadi və ekoloji zərurətinə çevrilir.


Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.