Torpaq və su kənd təsərrüfatında bir-birindən ayrı idarə edilə bilməyən iki əsas təbii resursdur. Bitkinin inkişafı üçün torpaqda həm kifayət qədər nəmlik, həm də köklərin nəfəs almasını təmin edən hava boşluqları olmalıdır. Su çatışmazlığı bitkinin böyüməsini və məhsul formalaşdırmasını zəiflətdiyi halda, həddindən artıq su köklərin oksigensiz qalmasına və çürüməsinə səbəb ola bilər. Buna görə yüksək məhsuldarlığın əsas şərti torpaqda düzgün su tarazlığının yaradılmasıdır.
Torpağın su saxlama qabiliyyəti onun quruluşundan və üzvi maddə miqdarından asılıdır. Qumlu torpaqlar suyu tez itirdiyi üçün daha az həcmdə, lakin tez-tez suvarma tələb edir. Ağır gilli torpaqlar isə suyu uzun müddət saxlayır, lakin zəif drenaj şəraitində bataqlaşma riski yaradır. Torpaq analizinə əsaslanmadan bütün sahələrdə eyni suvarma rejiminin tətbiqi həm su itkisinə, həm də məhsuldarlığın azalmasına gətirib çıxara bilər.
Üzvi maddələrlə zəngin torpaq suyu daha yaxşı saxlayır və bitkinin istifadəsinə tədricən verir. Kompost, bitki qalıqları, yaşıl gübrə və örtük bitkiləri torpağın strukturunu yaxşılaşdıraraq suyun səthdən axmasının qarşısını alır. Malçlama torpaq səthindən buxarlanmanı azaldır və temperaturun kəskin dəyişməsini məhdudlaşdırır. Bu üsullar xüsusilə quraqlıq və yüksək temperatur şəraitində suvarmanın təsirini artırır.
Suvarmanın vaxtı bitkinin inkişaf mərhələsinə və torpaqdakı faktiki nəmliyə əsasən müəyyən edilməlidir. Sadəcə təqvim üzrə həyata keçirilən suvarma yağışlı günlərdə artıq su sərfiyyatına, isti və küləkli dövrlərdə isə nəmlik çatışmazlığına səbəb ola bilər. Torpaq rütubəti sensorları, meteoroloji stansiyalar və peyk məlumatları sahənin real su ehtiyacını daha dəqiq hesablamağa imkan verir. Bu məlumatlar əsasında qurulan dəqiq suvarma sistemi suya qənaət etməklə yanaşı, bitkinin stresə düşməsinin qarşısını alır.
Suyun keyfiyyəti də torpaq tarazlığının qorunmasında mühüm rol oynayır. Duzluluğu yüksək olan su uzun müddət istifadə edildikdə torpaqda duz toplanması, strukturun pozulması və məhsuldarlığın azalması baş verə bilər. Həddindən artıq və nəzarətsiz suvarma torpaqda olan duzların kök zonasına daşınmasını sürətləndirə bilər. FAO-nun torpaq və su ehtiyatları üzrə araşdırmalarında da suvarma suyunun və gübrələrin torpağın şoranlaşmasına təsir göstərə biləcəyi bildirilir.
Gələcəyin kənd təsərrüfatında məqsəd hər hektara daha çox su vermək deyil, istifadə olunan hər vahid sudan daha çox və daha keyfiyyətli məhsul əldə etmək olacaq. Bunun üçün bitki seçimi, əkin sıxlığı, torpaq becərilməsi, üzvi maddələrin artırılması və suvarma texnologiyaları vahid sistem daxilində idarə edilməlidir. FAO-nun su məhsuldarlığına dair yanaşması da məhsul, torpaq və su idarəçiliyinin birlikdə təkmilləşdirilməsini əsas istiqamət kimi müəyyən edir. Torpaqla su arasında düzgün tarazlıq qurulduqda təsərrüfat həm iqlim dəyişikliklərinə daha dayanıqlı olur, həm də uzunmüddətli məhsuldarlığını qoruyur.
