Qlobal ərzaq bazarında qiymətlərin formalaşması təkcə istehsal xərclərindən asılı deyil. İqlim dəyişiklikləri, logistika problemləri, geosiyasi böhranlar və istehlakçı tələbatındakı dəyişikliklər bəzi məhsulların qiymətini rekord həddə çatdıra bilir. Son illərdə nadir istehsal olunan və xüsusi şərait tələb edən ərzaqlar dünya bazarında ən bahalı məhsullar sırasında yer alır. Ekspertlər hesab edirlər ki, gələcəkdə bu siyahı daha da genişlənəcək.

Hazırda zəfəran, ağ trüf göbələyi, yüksək keyfiyyətli vanil, bəzi növ kürü və xüsusi mənşəli qəhvə növləri ən yüksək qiymətə satılan ərzaqlar hesab olunur. Bu məhsulların istehsalı həm məhdud coğrafiyada həyata keçirilir, həm də böyük əmək və vaxt tələb edir. İqlim dəyişiklikləri isə onların istehsalını daha da çətinləşdirir. Nəticədə bazarda təklif azalır, qiymətlər isə yüksəlməyə davam edir.

Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, kakao, qəhvə və zeytun kimi gündəlik istehlak olunan məhsullar da gələcəkdə daha bahalı ola bilər. Qlobal istiləşmə səbəbindən bu bitkilərin yetişdiyi bölgələrdə məhsuldarlıq azalır və yeni xəstəliklər yayılır. İstehsal xərclərinin artması isə son nəticədə istehlakçı qiymətlərinə birbaşa təsir göstərir. Bu tendensiya artıq beynəlxalq bazarlarda müşahidə olunur.

Dəniz məhsulları bazarında da oxşar vəziyyət yaranır. Balıq ehtiyatlarının azalması, okeanların istiləşməsi və balıqçılığa tətbiq olunan məhdudiyyətlər bəzi məhsulların qiymətini artırır. Xüsusilə nadir növ balıqlar və premium dəniz məhsulları gələcəkdə daha əlçatmaz ola bilər. Bu səbəbdən alternativ akvakultura layihələrinə maraq sürətlə artır.

İqtisadçıların fikrincə, gələcəyin ən bahalı ərzaqları yalnız nadir məhsullar olmayacaq. İqlim riskləri və resurs çatışmazlığı səbəbindən bu gün adi hesab olunan bəzi məhsullar da strateji əhəmiyyət qazanaraq yüksək qiymətlərlə satıla bilər. Dünya ərzaq bazarında qiymətlərin əsas müəyyənedicisi artıq təkcə istehsal deyil, davamlılıq və təhlükəsizlik olacaq.