Son illərdə beynəlxalq yükdaşımalarında müşahidə olunan bahalaşma dünya iqtisadiyyatının demək olar ki, bütün sahələrinə təsir göstərir. Yanacaq qiymətlərinin yüksəlməsi, dəniz daşımalarında yaranan risklər, konteyner çatışmazlığı və geosiyasi gərginliklər logistika xərclərinin rekord səviyyələrə çatmasına səbəb olub. Bu vəziyyət xüsusilə kənd təsərrüfatı məhsullarının beynəlxalq ticarətində daha qabarıq hiss olunur. Məhsulun istehsal olunduğu yerdən istehlakçıya çatdırılması əvvəlki illərlə müqayisədə daha bahalı prosesə çevrilib.
Ən böyük çətinliklərlə kiçik və orta istehsalçılar üzləşirlər. Böyük şirkətlər uzunmüddətli logistika müqavilələri sayəsində müəyyən üstünlüklərə malik olsalar da, kiçik ixracatçılar dəyişən nəqliyyat qiymətlərindən daha çox təsirlənirlər. Daşınma xərclərinin artması onların beynəlxalq bazarda rəqabət qabiliyyətini azalda bilər. Bu isə ixrac imkanlarını məhdudlaşdırır.
Tez xarab olan kənd təsərrüfatı məhsulları logistika problemlərinə qarşı daha həssasdır. Meyvə, tərəvəz, süd məhsulları və digər qida məhsulları vaxtında çatdırılmadıqda həm keyfiyyət itkiləri yaranır, həm də maliyyə zərərləri artır. Soyuq logistika sistemlərinin bahalaşması da bu məhsulların maya dəyərinə əlavə yük yaradır. Nəticədə istehlakçılar daha yüksək qiymətlərlə qarşılaşırlar.
Beynəlxalq şirkətlər bu problemlərin qarşısını almaq üçün regional logistika mərkəzləri yaradır, alternativ marşrutlardan istifadə edir və rəqəmsal planlaşdırma sistemlərinə investisiya yatırırlar. Süni intellekt əsaslı logistika proqramları daşınma marşrutlarını optimallaşdıraraq vaxt və yanacaq sərfiyyatını azaltmağa kömək edir. Bu texnologiyalar gələcəkdə logistika sektorunun əsas inkişaf istiqamətlərindən biri hesab olunur.
Ekspertlər bildirirlər ki, logistika artıq sadəcə məhsulun daşınması deyil, qlobal iqtisadiyyatın strateji elementlərindən biridir. Ən səmərəli nəqliyyat sisteminə malik ölkələr və şirkətlər beynəlxalq bazarda daha böyük üstünlük əldə edəcəklər. Logistika xərclərinin idarə olunması yaxın illərdə aqrar sektorun rəqabət qabiliyyətini müəyyən edən əsas amillərdən biri olacaq.
