Neft və təbii qaz qiymətlərində baş verən dəyişikliklər dünya kənd təsərrüfatına ən çox təsir edən iqtisadi amillərdən biridir. Xüsusilə mineral gübrələrin istehsalında istifadə olunan enerji resurslarının bahalaşması bu məhsulların maya dəyərini artırır. Nəticədə fermerlər daha yüksək istehsal xərcləri ilə üzləşirlər və bu vəziyyət ərzaq bazarına da təsirsiz ötüşmür. Mütəxəssislər enerji bazarındakı hər dəyişikliklə aqrar sektor arasında birbaşa əlaqənin olduğunu bildirirlər.
Azot əsaslı gübrələrin istehsalında təbii qaz əsas xammallardan biri hesab olunur. Qaz qiymətləri yüksəldikdə istehsal müəssisələrinin xərcləri artır və bəzi zavodlar istehsalı müvəqqəti azaltmağa məcbur qalırlar. Bu isə qlobal bazarda təklifin azalmasına və qiymətlərin daha da yüksəlməsinə səbəb olur. Fermerlər alternativ gübrələrdən istifadə yollarını araşdırmağa başlayırlar.
Neft qiymətlərinin artması yalnız istehsala deyil, daşınma prosesinə də təsir göstərir. Gübrələrin müxtəlif ölkələrə çatdırılması üçün istifadə olunan nəqliyyat vasitələrinin yanacaq xərcləri yüksəlir. Bu əlavə xərclər son qiymətlərdə öz əksini tapır. Logistika zəncirində yaranan hər bahalaşma kənd təsərrüfatının ümumi maya dəyərini artırır.
Bəzi ölkələr üzvi gübrələrin və alternativ qida maddələrinin istifadəsini genişləndirməyə çalışırlar. Məqsəd enerji bazarından asılılığı azaltmaq və istehsal xərclərini sabit saxlamaqdır. Eyni zamanda yeni texnologiyalar sayəsində gübrələrin daha səmərəli istifadəsi üçün ağıllı dozalama sistemləri tətbiq olunur. Bu yanaşma həm iqtisadi, həm də ekoloji baxımdan üstünlük yaradır.
Ekspertlərin fikrincə, enerji bazarında uzunmüddətli sabitlik yaranmadığı müddətdə gübrə qiymətlərində də tam sabitlik gözlənilmir. Gələcəkdə istehsalçılar enerji səmərəli texnologiyalara və alternativ istehsal modellərinə daha çox investisiya yatıracaqlar. Aqrar sektorun davamlı inkişafı üçün enerji və gübrə bazarları arasındakı tarazlığın qorunması mühüm əhəmiyyət daşıyacaq.
