Bitki danışmır, lakin onun yarpaqları, kökləri və inkişaf tempi torpaqdakı su vəziyyəti haqqında çoxlu məlumat verir. Yarpaqların solması su çatışmazlığının ən aydın əlamətlərindən biri olsa da, bu mərhələdə bitki artıq müəyyən müddət stress yaşamış ola bilər. Müasir kənd təsərrüfatının məqsədi problemi gözlə görünən səviyyəyə çatmamış müəyyənləşdirməkdir. Buna görə torpağın və bitkinin “dilini” sensorlar, peyklər və müxtəlif rəqəmsal ölçmə vasitələri ilə oxumaq getdikcə daha geniş tətbiq olunur.
Torpaq rütubəti sensorları fermerə kök zonasındakı suyun real vəziyyətini göstərir. Bu cihazların müxtəlif dərinliklərdə yerləşdirilməsi suvarma suyunun torpaqda nə qədər aşağıya hərəkət etdiyini və bitkinin həmin sudan istifadə edib-etmədiyini müəyyənləşdirməyə imkan verir. Əgər su kök zonasından daha aşağıya keçirsə, onun bir hissəsi bitki üçün əlçatmaz hala gələ bilər və əlavə suvarma xərci yaranar. Sensor məlumatları belə itkilərin vaxtında müəyyənləşdirilməsinə kömək edir.
Peyk müşahidələri isə bu yanaşmanı ayrı-ayrı nöqtələrdən bütöv əkin sahəsinə genişləndirir. Bitki örtüyünün temperaturu, yaşıl kütlənin vəziyyəti və evapotranspirasiya göstəriciləri əsasında su stressinin daha yüksək olduğu sahələri müəyyən etmək mümkündür. FAO-nun WaPOR sistemi də peyk məlumatlarından istifadə etməklə kənd təsərrüfatında su məhsuldarlığının izlənməsinə imkan verir. Bu cür məlumat bazaları fermerlər və su idarəçiləri üçün hansı ərazilərdə suyun daha səmərəli istifadə oluna biləcəyini müəyyənləşdirmək baxımından əhəmiyyətlidir.
Süni intellekt və avtomatlaşdırmanın suvarmaya inteqrasiyası bu prosesin növbəti mərhələsini yaradır. Sistem torpaq sensorlarından, hava proqnozundan və bitkinin inkişaf məlumatlarından daxil olan göstəriciləri birlikdə təhlil edərək növbəti suvarmanın vaxtını və həcmini hesablaya bilər. Avtomatik klapanlarla birləşdirildikdə qərarın icrası insan müdaxiləsi olmadan həyata keçirilə bilir. Bu yanaşma xüsusilə böyük təsərrüfatlarda yüzlərlə hektarın fərqli su ehtiyaclarını idarə etmək üçün yeni imkanlar açır.
Bununla belə, texnologiyanın əsas məqsədi fermerin rolunu aradan qaldırmaq deyil, onun qərarlarını daha dəqiq etməkdir. Torpağın xüsusiyyətləri, məhsulun bazar məqsədi və yerli iqlim kimi amillərin qiymətləndirilməsində aqronomik təcrübə yenə də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Sensor səhv quraşdırıldıqda və ya məlumat düzgün şərh edilmədikdə avtomatlaşdırılmış sistem də yanlış qərar verə bilər. Ona görə gələcəyin təsərrüfatında insan təcrübəsi ilə rəqəmsal məlumatın birlikdə işləməsi əsas üstünlük yaradacaq.
Torpağın dili həqiqətən sudur, çünki onun daxilindəki həyatın böyük hissəsi rütubət rejiminə cavab verir. Fermer bu dili nə qədər düzgün oxuyarsa, bitkinin ehtiyacına bir o qədər vaxtında cavab verə bilər. Lazım olan anda verilən su sağlam kökə, güclü bitkiyə və nəticədə bol məhsula çevrilir. Müasir əkinçiliyin gələcəyi torpağı daha çox suvarmaqda deyil, torpağın nə zaman su istədiyini daha dəqiq anlamaqdadır.
