Dünyada suya tələbat artdıqca kənd təsərrüfatında “hər damlanın dəyəri” anlayışı daha real məna qazanır. Əhali artımı, şəhərləşmə, sənaye və enerji sektorunun ehtiyacları kənd təsərrüfatının istifadə etdiyi su ehtiyatları üzərində əlavə rəqabət yaradır. Bununla yanaşı, iqlim dəyişiklikləri bəzi ərazilərdə suyun mövsümi əlçatanlığını daha qeyri-sabit vəziyyətə gətirir. Belə şəraitdə əkinçilik üçün əsas məsələ daha çox su əldə etməkdən tədricən mövcud su ilə daha çox və keyfiyyətli məhsul yetişdirməyə keçir.
Suvarmada yaranan itkilərin hamısı tarlada görünmür. Su mənbədən götürüldükdən sonra kanallardakı sızmalar, buxarlanma, düzgün olmayan paylanma və bitkinin kök zonasından aşağıya keçən artıq su ümumi səmərəliliyi azalda bilər. Buna görə su qənaəti yalnız tarladakı damcı borularından başlamır, suyun mənbədən təsərrüfata qədər keçdiyi bütün infrastrukturu əhatə edir. Qapalı boru xətləri, düzgün ölçmə və avtomatlaşdırılmış paylama sistemləri bu itkilərin azaldılmasına xidmət edən vasitələr sırasındadır.
Sahənin daxilində isə hər qarış torpağın eyni su ehtiyacına malik olmadığı getdikcə daha çox nəzərə alınır. Torpağın bir hissəsi qumlu, digər hissəsi daha ağır strukturlu ola, relyef və günəşlənmə şəraiti də sahə daxilində dəyişə bilər. Dəqiq kənd təsərrüfatı bu fərqləri xəritələşdirərək suyun zonalar üzrə müxtəlif həcmdə tətbiq edilməsinə imkan yaradır. Beləliklə, artıq suya ehtiyacı olmayan hissəyə əlavə su verilməsinin qarşısı alınır, quru sahələr isə vaxtında müəyyən edilir.
Peyk və dron görüntüləri də su stressinin aşkarlanmasında yeni imkanlar yaradır. Bitkinin yarpaqlarında ciddi solma görünməzdən əvvəl temperatur və spektral göstəricilərdə dəyişikliklər baş verə bilər. Termal və multispektral kameralar böyük əkin sahələrində bu fərqləri müəyyənləşdirərək fermerə problemli zonaları göstərir. Sensor məlumatları ilə birlikdə istifadə edildikdə belə texnologiyalar suvarmanın bütün sahə üzrə deyil, ehtiyac yaranan hissələrdə dəqiqləşdirilməsinə kömək edə bilər.
Suyun iqtisadi dəyərinin artması bitki seçiminə də təsir göstərir. Fermerlər məhsulun yalnız hektardan verdiyi gəliri deyil, həmin gəlirin əldə edilməsi üçün tələb olunan su miqdarını da daha çox nəzərə almağa başlayırlar. Quraqlığa davamlı sortların yaradılması və suya daha az tələbkar əkinlərin seçilməsi xüsusilə su qıtlığı yaşayan regionlarda strateji əhəmiyyət daşıyır. Bununla belə, hər region üçün vahid həll yoxdur və bitki seçimi yerli torpaq, iqlim və bazar şəraitinə uyğun aparılmalıdır.
Hər damlası dəyər olan su ilə hər qarışı bərəkətə çevrilən torpaq arasında düzgün tarazlıq qurmaq gələcəyin kənd təsərrüfatının əsas vəzifələrindən olacaq. Su itkisini azaltmaq, torpağın rütubət saxlama qabiliyyətini qorumaq və bitkinin real ehtiyacını müəyyənləşdirmək eyni strategiyanın hissələridir. Əkinçilik daha dəqiq olduqca suvarma da “çox su – çox məhsul” düşüncəsindən uzaqlaşacaq. Əsas göstərici hər damlanın torpaqda nə qədər iqtisadi və bioloji dəyərə çevrilməsi olacaq.
