
Toxum torpağa düşdükdən sonra məhsula gedən yolun ən mühüm mərhələlərindən biri su ilə başlayır. Yetərli torpaq rütubəti cücərməni sürətləndirir, kök sisteminin inkişafına şərait yaradır və bitkinin qida maddələrindən istifadə imkanlarını artırır. Ancaq müasir əkinçilikdə məqsəd torpağı mümkün qədər çox sulamaq deyil, bitkinin inkişaf mərhələsinə uyğun optimal nəmlik səviyyəsini qorumaqdır.
Bu yanaşmanın əhəmiyyəti iqlim dəyişdikcə daha aydın görünür. Temperaturun yüksəlməsi, uzunmüddətli quraqlıq, qeyri-sabit yağıntılar və yüksək buxarlanma torpağın nəm ehtiyatının əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha sürətlə dəyişməsinə səbəb ola bilir. FAO da iqlim dəyişməsinin su təminatının etibarlılığını azaltmaqla yanaşı, bitkilərin su tələbatını artırdığını vurğulayır.
Buna görə yeni nəsil suvarmada sahənin hamısına eyni həcmdə su vermək yanaşması tədricən dəyişir. Torpaq tipi, bitkinin kök dərinliyi, sahənin relyefi, temperatur və rütubət göstəriciləri nəzərə alınaraq müxtəlif zonalara fərqli suvarma norması tətbiq etmək mümkündür. Dəqiq əkinçilik texnologiyalarının inkişafı böyük sahələrdə belə bu fərqləri izləməyi və suyu ehtiyac olan nöqtələrə yönəltməyi asanlaşdırır.
Torpağın su ilə münasibəti məhsuldarlıqla yanaşı onun uzunmüddətli sağlamlığına da təsir edir. Həddindən artıq suvarma bəzi ərazilərdə şoranlaşma, eroziya və qida elementlərinin itkisi riskini artıra, az suvarma isə bitkinin inkişafını məhdudlaşdıraraq məhsul itkisinə gətirib çıxara bilər. Buna görə suvarma sistemi torpağın fiziki xüsusiyyətlərinə və bitkinin bioloji tələbatına uyğun qurulduqda daha dayanıqlı nəticə əldə edilir.
Bu məsələ torpaqların ümumi vəziyyəti fonunda xüsusilə əhəmiyyətlidir. FAO-nun 2025-ci il qiymətləndirməsinə görə, dünyada 1,6 milyard hektardan çox torpaq dayanıqsız istifadə və idarəetmə təcrübələri nəticəsində deqradasiyaya məruz qalıb və bunun 60 faizdən çoxu kənd təsərrüfatı torpaqlarının payına düşür. Belə şəraitdə suvarmanın torpağın qorunması ilə birlikdə planlaşdırılması məhsuldarlığın uzun illər saxlanması üçün vacib şərtə çevrilir.
Torpağın “oyanması” əslində su, temperatur, toxum, qida və düzgün aqrotexniki idarəetmənin eyni anda uyğunlaşdığı prosesdir. Müasir fermer üçün suvarma artıq məhsul yetişdirmənin ayrıca mərhələsi deyil, əkin planından məhsul yığımına qədər davam edən vahid idarəetmə zəncirinin bir hissəsidir. Bu zəncir düzgün qurulduqda hər hektardan daha sabit məhsul əldə etmək və eyni zamanda torpağın gələcək istehsal potensialını qorumaq mümkün olur.








































