Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Əkinçilikdə Davamlı İnkişaf Torpaq və Suya Qənaətdən Keçir

Baxış: 63


Dünya kənd təsərrüfatının qarşısında duran əsas məsələlərdən biri bugünkü ərzaq tələbatını ödəməklə yanaşı, gələcək nəsillər üçün torpaq və su ehtiyatlarını qorumaqdır. Əkin sahələrinin genişləndirilməsi və istehsalın intensivləşdirilməsi müəyyən müddətdə daha çox məhsul verə bilər, lakin təbii resursların həddindən artıq istifadəsi uzunmüddətli məhsuldarlığı təhlükə altına sala bilər. Buna görə davamlı əkinçilikdə əsas məqsəd daha çox resurs sərf etmək deyil, mövcud resurslardan daha böyük və uzunömürlü nəticə əldə etməkdir.
Su bu məsələnin ən həssas hissələrindən biridir. FAO-nun məlumatlarına görə, kənd təsərrüfatı qlobal şirin su çəkilişlərinin 70 faizdən çoxunu təşkil edir və suvarılan ərazilərin böyük hissəsi artıq yüksək su stressi yaşayan bölgələrdə yerləşir. İqlim dəyişikliklərinin bitkilərin su tələbatını artıracağı gözləntiləri nəzərə alındıqda, gələcək məhsuldarlığın qorunması suya qənaət edən təsərrüfat modellərinin genişlənməsindən ciddi şəkildə asılı olacaq.
Torpağın qorunması isə suya qənaətin özünü də gücləndirir. Sağlam strukturlu və üzvi maddələrlə zəngin torpaq suyun daha yaxşı hopmasına və kök zonasında daha uzun müddət saxlanmasına kömək edir. Torpaq eroziyaya uğradıqda, sıxlaşdıqda və üzvi maddələr azaldıqda isə fermer eyni bitkini yetişdirmək üçün daha çox su və əlavə istehsal vasitələrinə ehtiyac duya bilər.
Bu səbəbdən müasir davamlı əkinçilikdə torpaq və su ayrıca deyil, vahid sistem kimi idarə olunur. Növbəli əkin, örtük bitkiləri, torpağın mümkün qədər az pozulması, yağış suyunun toplanması və ehtiyaca əsaslanan suvarma kimi yanaşmalar bir-birini tamamlayır. FAO yağışdan asılı kənd təsərrüfatında sağlam torpaq idarəçiliyinin, suyun toplanmasının və əlavə suvarmanın birlikdə tətbiq edilməsinin məhsuldarlıq boşluğunu azaltmaq üçün mühüm imkanlar yaratdığını bildirir.
Qənaət fermerin iqtisadi göstəricilərinə də birbaşa təsir edir. Su nasoslarının daha az işləməsi enerji xərcini, gübrənin dəqiq tətbiqi lazımsız sərfiyyatı, torpaq sağlamlığının qorunması isə gələcəkdə əlavə bərpa xərclərini azalda bilər. Beləliklə, davamlı təsərrüfatçılıq yalnız ətraf mühitin qorunmasına xidmət edən yanaşma deyil, fermerin maya dəyərini nəzarətdə saxlamasına yardım edən iqtisadi strategiyadır.
Gələcəyin əkinçiliyində uğur bir mövsümdə əldə edilən rekord məhsulla deyil, həmin məhsuldarlığın neçə il qoruna bilməsi ilə də ölçüləcək. Torpaq və su ehtiyatlarını tükəndirmədən istehsalı davam etdirən təsərrüfat dəyişən iqlim və bazar şəraitində daha dayanıqlı mövqeyə malik ola bilər. Davamlı inkişafın əsas prinsipi də sadədir: bugünkü məhsulu artırarkən sabahkı məhsulun yetişəcəyi torpağı və istifadə olunacaq suyu qorumaq.

Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.