Dünyada ərzaq təhlükəsizliyi məsələsi getdikcə daha çox kənd təsərrüfatının istehsal imkanları ilə əlaqələndirilir. Əhali artımı, ekstremal hava hadisələri, su çatışmazlığı, torpaqların deqradasiyası və istehsal xərclərinin yüksəlməsi fermer təsərrüfatlarının üzərinə əvvəlkindən daha böyük məsuliyyət qoyur. Bu şəraitdə ərzaq bolluğu yalnız daha çox əkin aparmaqla deyil, fermerlərin istehsal imkanlarının və dayanıqlığının gücləndirilməsi ilə təmin oluna bilər.
Kiçik fermer təsərrüfatları qlobal ərzaq sisteminin mühüm hissəsini təşkil edir. FAO-nun 2026-cı ildə açıqladığı məlumatlarda kiçik fermerlərin dünya ərzağının təxminən üçdə birini istehsal etdiyi, bununla belə onların bir çoxunun texnologiya, maliyyə, məlumat və digər resurslara çıxışının məhdud qaldığı vurğulanır. Buna görə fermer təsərrüfatlarının inkişafı təkcə kənd yerlərində gəlirlərin yüksəlməsi deyil, qlobal ərzaq təminatının möhkəmləndirilməsi baxımından da əhəmiyyət daşıyır.
2025-ci ildə dünyada təxminən 645 milyon insanın ərzaq təhlükəsizliyi problemi ilə üzləşməsi kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılmasının sosial əhəmiyyətini də göstərir. Eyni zamanda əhali artdıqca ərzağa tələbat yüksəlir və mövcud istehsal sistemlərinin daha böyük yük daşıması tələb olunur. Bu şəraitdə fermerin toxuma, suya, texnologiyaya, bazara və düzgün aqronomik məlumata çıxışı ərzaq zəncirinin dayanıqlığını müəyyən edən əsas amillərdən birinə çevrilir.
Fermer təsərrüfatlarının gücləndirilməsi yalnız istehsal mərhələsini əhatə etməməlidir. Məhsulun saxlanması, çeşidlənməsi, emalı, daşınması və bazara çıxarılması zamanı yaranan itkilərin azaldılması fermerin qazancına və bazardakı ərzaq təklifinə birbaşa təsir göstərir. Təsərrüfat istehsal etdiyi məhsulu lazımi keyfiyyətdə bazara çatdıra bilmirsə, yüksək məhsuldarlıq belə gözlənilən iqtisadi nəticəni verməyə bilər.
Digər mühüm istiqamət fermerlərin iqlim və su risklərinə uyğunlaşmasıdır. Yağıntıdan asılı əkinçilik dünyanın əkin sahələrinin böyük hissəsini təşkil edir və belə təsərrüfatlarda məhsuldarlıq potensialı bir çox bölgədə tam istifadə olunmur. FAO yağış suyunun toplanması, torpaq rütubətinin qorunması, əlavə suvarma, sağlam torpaq idarəçiliyi və su imkanlarına uyğun aqrotexniki tədbirlərin məhsuldarlığı daha sabit hala gətirə biləcəyini bildirir.
Ərzaq bolluğunun əsasında buna görə yalnız geniş torpaq sahələri deyil, iqtisadi baxımdan güclü və dəyişikliklərə uyğunlaşa bilən fermer dayanır. Texnologiya, bilik, infrastruktur və bazar imkanları eyni sistemdə birləşdikcə təsərrüfatın məhsuldarlığı ilə yanaşı dayanıqlığı da artır. Dünya ərzaq sisteminin gələcək gücü böyük ölçüdə fermerin tarlada istehsal etdiyi məhsulu davamlı şəkildə bazara çıxara bilməsindən asılı olacaq.
