Son xəbərlər
Day, Month 00, Year
00: 00: 00 AM

Torpağın Dərinliyində Başlayan Həyatın Məhsula Çevrilməsi

Baxış: 198


Torpağın səthində görünən yaşıl bitkilərin həyatı əslində gözlə görünməyən dərinliklərdə başlayır. Toxumun cücərməsi, köklərin formalaşması və qida maddələrinin mənimsənilməsi torpağın daxilində baş verən mürəkkəb bioloji və fiziki proseslərlə bağlıdır. Torpaq yalnız bitkinin dayandığı mühit deyil, həm də suyun, mineral maddələrin, havanın və çoxsaylı canlı orqanizmlərin qarşılıqlı əlaqədə olduğu sistemdir. Bu səbəbdən kənd təsərrüfatında yüksək məhsuldarlığın əldə olunması üçün torpağın görünən səthi qədər onun daxilindəki həyatın qorunması da vacib hesab edilir.
Torpaqda yaşayan bakteriyalar, göbələklər və digər mikroorqanizmlər üzvi maddələrin parçalanmasında və qida elementlərinin dövranında mühüm rol oynayırlar. Bu canlıların fəaliyyəti bitkilərin qidalanmasına təsir göstərir və torpaq ekosisteminin funksiyalarının davam etməsinə kömək edir. Torpağın həddindən artıq işlənməsi, bəzi kimyəvi maddələrin düzgün istifadə olunmaması və üzvi maddələrin azalması müəyyən şəraitlərdə bu bioloji tarazlığı zəiflədə bilər. Buna görə müasir torpaq idarəetməsində mikrobioloji müxtəlifliyin və üzvi maddə ehtiyatının qorunmasına daha çox diqqət yetirilir.
Bitkilərin kök sistemi torpaqla birbaşa əlaqəni təmin edən əsas orqanlardan biridir. Sağlam köklər su və qida maddələrinin mənimsənilməsinə, bitkinin torpaqda möhkəmlənməsinə və müxtəlif inkişaf proseslərinin davam etməsinə şərait yaradır. Torpağın sıxlaşması və oksigen çatışmazlığı köklərin inkişafını məhdudlaşdıraraq bitkinin ümumi vəziyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə torpağın fiziki strukturunun qorunması məhsuldarlığın artırılmasında yalnız gübrələmə qədər deyil, bəzi hallarda ondan da mühüm rol oynaya bilər.
Torpağın su saxlama qabiliyyəti iqlim dəyişiklikləri şəraitində xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Uzunmüddətli quraqlıqlar zamanı torpaqda saxlanılan nəmlik bitkilərin inkişafını müəyyən müddət dəstəkləyə bilər, güclü yağıntılar zamanı isə yaxşı struktur suyun torpağa hopmasına kömək edir. Üzvi maddələr və uyğun torpaq quruluşu bu proseslərə müsbət təsir göstərən əsas amillərdəndir. Buna görə torpağın sağlamlığının qorunması həm məhsuldarlıq, həm də təsərrüfatın ekstremal hava şəraitinə uyğunlaşması baxımından vacibdir.
Son illərdə torpaq deqradasiyası qlobal kənd təsərrüfatının qarşısında duran ciddi problemlərdən biri kimi qiymətləndirilir. Eroziya, şoranlaşma, üzvi maddələrin azalması və qeyri-dayanıqlı istifadə üsulları torpağın istehsal qabiliyyətini zəiflədə bilər. Bu problemlərin qarşısını almaq üçün növbəli əkin, örtük bitkiləri, uyğun üzvi əlavələr və torpağın həddindən artıq işlənməsinin azaldılması kimi yanaşmalardan istifadə olunur. Həmin tədbirlərin nəticəsi torpaq və iqlim şəraitindən asılı olsa da, onların əsas məqsədi torpağın uzunmüddətli funksiyalarını qorumaqdır.
Torpağın dərinliyində başlayan həyatın məhsula çevrilməsi təbiətin mürəkkəb və bir-biri ilə əlaqəli proseslərinin nəticəsidir. Fermer bu prosesləri düzgün anladıqda yalnız bitkinin görünən hissəsinə deyil, onun inkişafını təmin edən kök mühitinə də diqqət yetirir. Sağlam torpaq, düzgün suvarma və balanslaşdırılmış qidalandırma birlikdə tətbiq olunduqda məhsuldarlıq üçün daha əlverişli şərait formalaşır. Kənd təsərrüfatında davamlı bərəkətin əsası da məhz torpağın görünməyən dərinliklərindəki həyatın qorunmasından başlayır.

Təsisçi və redaktor: Rüstəm Zülfüqarlı
Tel: +994 50 537 55 05
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı

“Sahibkartv.az” saytı Azərbaycan Respublikası Media Reyestrində rəsmi qeydiyyata alınmışdır.
(Qeydiyyat Şəhadətnaməsi № 3568E1527C938D).
VÖEN: 6100325452
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.