
Böyük şirkətlərin tarixçəsinə baxdıqda başlanğıc nöqtəsində çox vaxt sadə bir ideya görünür. Ancaq uğurun yalnız yaxşı ideyadan yarandığı düşüncəsi sahibkarlığın ən böyük yanlış təsəvvürlərindən biridir. Eyni və ya oxşar ideyanı yüzlərlə insan düşünə bilər, lakin onu işləyən biznes sisteminə çevirənlərin sayı xeyli az olur. Böyük şirkəti yaradan əsas fərq ideyanın özündən çox onun necə sınaqdan keçirilməsi, maliyyələşdirilməsi, satılması və miqyaslandırılmasıdır.
İlk görünməyən mərhələ məhsulla bazar arasındakı uyğunluğun tapılmasıdır. Sahibkarın hazırladığı məhsulu bəyənməsi bazarın həmin məhsula ehtiyac duyduğu anlamına gəlmir. Buna görə yeni bizneslər ilkin mərhələdə real müştəri reaksiyalarını ölçməli, məhsulu davamlı dəyişdirməli və insanların hansı problemə görə pul ödəməyə hazır olduğunu müəyyənləşdirməlidir. Uğurlu şirkətlərin ilkin məhsulu ilə illər sonra məşhurlaşan məhsulu arasında böyük fərqlərin olması məhz bu davamlı uyğunlaşmanın nəticəsidir.
İkinci görünməyən tərəf pul axınının idarə edilməsidir. Sürətlə böyüyən biznes həmişə maliyyə baxımından sağlam biznes demək deyil, çünki satış artdıqca istehsal, əməkhaqqı, logistika, reklam və infrastruktur xərcləri də yüksələ bilər. Kağız üzərində mənfəətli görünən şirkət ödənişlərin vaxtı düzgün idarə edilmədikdə likvidlik problemi ilə qarşılaşa bilər. Buna görə böyük şirkət qurmaq üçün satış qədər dövriyyə kapitalının və pul axınının planlaşdırılması da vacibdir.
Üçüncü mərhələ sahibkarın özündən asılı olmayan sistem yaratmaqdır. Kiçik biznesdə sahibkar satışdan maliyyəyə qədər bütün qərarları özü verə bilər, lakin minlərlə müştərisi və yüzlərlə əməkdaşı olan şirkətdə bu model işləməz. Proseslər standartlaşdırılmalı, məsuliyyət bölüşdürülməli, düzgün komanda qurulmalı və qərarların müəyyən hissəsi təşkilat daxilində paylaşılmalıdır. Şirkətin böyüməsi əslində sahibkarın hər işi özü görməsindən həmin işləri onun iştirakı olmadan həyata keçirən sistem qurmasına keçiddir.
Sonda böyük biznesi fərqləndirən əsas xüsusiyyət tək bir uğurlu məhsul deyil, uğuru təkrar edə bilən mexanizmdir. Bir məhsul təsadüfən böyük satış əldə edə bilər, amma davamlı şirkət yeni məhsullar hazırlamağı, müştəri qazanmağı, istedadlı insanları cəlb etməyi və kapitalı düzgün bölüşdürməyi sistemləşdirir. Sahibkarlığın kənardan görünməyən hissəsi məhz bu proseslərin illərlə qurulmasıdır. Fikir biznesin başlanğıcıdır, böyük şirkəti isə həmin fikrin ətrafında yaradılan davamlı sistem formalaşdırır.







































